Festival Oudemuziek
festival
oudemuziek
28 aug | 06 sep 09
Utrecht
Oude muziek leeft ook in Antwerpen!
Ontdek het festivalprogramma van Laus Polyphoniae
en de rest van het nieuwe AMUZ-seizoen op www.amuz.be
Info & tickets: +32 (0)3 229 18 80
09| 10
FestivalOudeMuziek_Amuz.indd 124
16/04/09 16:14
Het Festival Oude Muziek
hoor je hier
De mooiste concerten van het festival hoort u bij de AVRO op Radio 4.
Met o.a. rechtstreekse uitzendingen op 29 augustus en
1, 5 en 6 september.
Kijk voor meer informatie op radio4.nl
R409008v2.indd 1
20-04-2009 18:31:28
festival oudemuziek utrecht 2009
Three Germans in England:
Handel, Haydn, Mendelssohn and a bit of Purcell
Drie grote Duitse componisten worden in 2009 herdacht: Händel is 250 jaar dood, Haydn
stierf 200 jaar geleden en Mendelssohn viert zijn 200ste verjaardag. Maar er is natuurlijk
meer nodig voor een feestje dan een rond jaartal. En dat is er ook: Händel, Haydn en
Mendelssohn werkten allemaal voor kortere of langere tijd in Engeland en vierden daar
triomfen. Toch kregen ze later met een fiks imagoprobleem te maken: Händel moest het
afleggen tegen Bach, Haydn tegen Beethoven en Mendelssohn tegen Wagner.
Toegegeven: bij de verdachtmakingen tegen Händel is een aantal gerenommeerde musici
betrokken. Maar ook onder de voorvechters zijn niet de minsten. Over aandacht heeft
Händel de laatste decennia in elk geval niet te klagen: zijn opera’s hebben dankzij het
werk van onder anderen René Jacobs, William Christie en Marc Minkowski een ware
renaissance doorgemaakt. En naast de immer populaire Messiah worden ook zijn andere
oratoria, waaronder Saul, Israel in Egypt en Samson, steeds vaker uitgevoerd.
Haydn had de pech om groot te zijn in genres waarin hij later door Beethoven werd
overschaduwd: het strijkkwartet en de symfonie. Maar als er iets is wat de oude-muziek-
beweging op zijn conto kan schrijven, dan is het wel het korte metten maken met het 19de-
eeuwse vooruitgangsdenken. Haydn is geen primitieve Beethoven. Met zijn come-back op
historisch instrumentarium eist Haydn nu zijn rechtmatige plek op in de canon als een van
de grootste en invloedrijkste componisten uit de westerse muziekgeschiedenis.
Mendelssohn heeft op een andere manier te lijden gehad: van Wagner, die zijn werk
afdeed als oppervlakkige, joodse nepmuziek, en vervolgens van de nazi’s, die zijn nala-
tenschap met een speelverbod torpedeerden. Maar tegenwoordig wordt Mendelssohn,
met dank aan de historische uitvoeringspraktijk, weer veel vaker gespeeld. Daarbij:
Mendelssohn is zelf eigenlijk een oude-muziekpionier. Hij voerde – als twintigjarige – de
Matthäus Passion uit met een paar honderd zangers. Die vertaling naar zijn eigen tijd
vond hij vanzelfsprekend. Precies dat maakt hem nu tot een voorbeeld voor de nieuwste
lichting oude-muziekspecialisten: zij realiseren zich dat zij, vanuit een grote liefde voor
het verleden, muziek maken die in wezen tóch hedendaags is.
Met deze overpeinzing wil ik graag negen jaar Festival Oude Muziek Utrecht afsluiten. Met
de gebruikelijke, maar daarom niet minder authentieke, dank aan iedereen die daarbij
een rol heeft gespeeld, en op deze plek vooral aan u, geacht publiek. Ik hoop u weer
in groten getale te begroeten en samen met u deelgenoot te mogen zijn van tien dagen
onafgebroken speelplezier.
Jan Van den Bossche
1
28 aug / vrijdag
Arie Abbenes, reizende beiaard
19.00 uur
Vivaldi: Le quattro stagioni
Vredenburg Leidsche Rijn
Het Festival Oude Muziek wordt bij Vredenburg Leidsche Rijn geopend met de
gratis
zogenaamde Reizende Beiaard. Dit zestig klokken tellende en twaalf ton wegen-
de carillion is gemonteerd op een vrachtwagen. Stadsbeiaardier Arie Abbenes
speelt op dit instrument een eigen bewerking van Vivaldi’s Vier jaargetijden.
Openingsvoorstelling: 4 Elements – 4 Seasons
Midori Seiler, viool, Akademie für Alte Musik Berlin
20.00 uur
regie/choreografie/dans: Juan Kruz Diaz de Garaio Esnaola
Vredenburg Leidsche Rijn
Twee zeer verschillende werken uit de Barok, Vivaldi’s De vier jaargetijden
bestelnummer 1
(1725) en Jean-Féry Rebels danssuite Les elemens (1737), worden met elkaar
verbonden door een choreografie voor een enkele (Spaanse) danser. Choreo-
a € 30 / € 28 / € 15
grafe Sasha Waltz bedacht het concept en Juan Kruz Diaz de Garaio Esnaola
b € 27 / € 25 / € 12
verwerkte het idee tot een dansante voorstelling. In Les elemens verbeeldt de
danser schepping, ontstaan en vergaan; in Le quattro stagioni is het orkest
incl. parkeren en drankje vooraf
zelf bij de choreografie betrokken: muzikale structuren worden in ruimtelijke
beweging omgezet. Daarbij speelt violiste Midori Seiler als soliste mimisch
dit concert heeft geen pauze
een dragende rol. ‘Niettegenstaande alle acrobatiek is dit geen circus, maar
pure poëzie’, schreef Der Tagesspiegel bij de première.
De Akademie für Alte Musik Berlin heeft na zijn oprichting in – toen nog –
Oost-Duitsland razendsnel carrière gemaakt.
Openluchtproductie: Zomerdroom
Orkest van de Achttiende Eeuw & Nederlands Kamerkoor / Frans Brüggen
23.00 uur
beeldontwerp: Danielle Kwaaitaal; regie: Jeroen Kriek
Park Lepelenburg
‘Incidental music’ is de juiste term voor de verzameling van twaalf losse
gratis
stukken plus een finale die de dit jaar jubilerende Mendelssohn in 1843
componeerde als toneelmuziek bij Shakespeares A Midsummer Night’s Dream.
Opdrachtgever was de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV, bij wie de com-
coproductie met
ponist in dienst was als kapelmeester. Shakespeares stuk over de perikelen
vrede van utrecht
tussen verschillende liefdes paren speelt zich af in een door feeën bevolkt
nachtelijk bos. Daar wordt tevens een koninklijk huwelijk voorbereid, met als
onderdeel van
komisch accent de instudering van Ovidius’ Pyramus en Thisbe door goedwil-
de zomer van utrecht
lende maar niet al te snuggere lieden. Mendelssohn componeerde in 1826 als
zeventienjarige al zijn ouverture Midsommernachtstraum, die sindsdien de op-
voeringen van Shakespeares toneelstuk vaak inleidde. De nieuwe delen die hij
voor A Midsummer Night’s Dream maakte lopen uiteen van een Scherzo, een
Nocturne en een Wedding March bij wijze van entr’actes tussen de bedrijven
door, tot in het toneelstuk geïntegreerde vocale muziek met koor, waarin het
thematische materiaal uit de ouverture ingenieus is verwerkt.
Videokunstenares Danielle Kwaaitaal, bekend van haar zinnenprikkelende en
poëtische installaties, heeft deze semi-theatrale openluchtproductie vorm-
gegeven. Het Orkest van de Achttiende Eeuw onder leiding van Frans Brüggen
is dit Festival orchestra in residence en zal zich op nagenoeg alle Festivaldagen
op een of andere wijze manifesteren.
3
29 aug / zaterdag
11.00 uur
Leo Samama
Theater Kikker
Zomerschool / Haydns Die sieben letzten Worte
bestelnummer 2
Een compositie die zijn carrière begon in het verre Cádiz met de onmogelijke
titel Musica instrumentale sopra le 7 ultime parole del nostro Redentor in croce
€ 5
ossiano 7 sonate con un’introduzione ed al fine un terremoto, en die eindigde
als Haydns waarschijnlijk populairste werk in vier verschillende versies. De
details van deze opmerkelijke geschiedenis worden verteld door Leo Samama,
musicoloog en directeur van het Nederlands Kamerkoor.
De vier versies van Die sieben letzten Worte, zoals het werk later ging heten,
zullen dit eerste Festivalweekend allemaal worden uitgevoerd.
11.00 uur
Arie Abbenes, beiaard
Domtoren
Händel: Operafragmenten
gratis
Dit programma van stadsbeiaardier Arie Abbenes is geheel gewijd aan het
operarepertoire van Händel. Behalve ouvertures uit Rinaldo en Teseo klinken
beste luisterplaats: pandhof
er aria’s uit Acis and Galatea, Alexander’s Feast en Hercules. Bepaald bijzon-
der zijn de enige twee bekende klokkenspel-stukken uit de oratoria Saul en
L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato. Händel componeerde deze werken voor
een tot nu toe onbekende voorganger van het huidige orkestklokkenspel.
12.00 uur
Utrechts Klokkenluiders Gilde
Kerktorens binnenstad
Klokkenconcert en klokkenwandelingen
gratis
Direct aansluitend aan het beiaardconcert beginnen op de Domtoren leden
van het Utrechts Klokkenluiders Gilde de eerste luidklokken in beweging te
westelijke route: domplein,
brengen. Om ongeveer kwart over twaalf zal dit gelui spectaculair aanzwel-
pieterskerk, janskerk, sint
len tot een ‘vol gelui’ met alle dertien klokken. Dat is ook het moment dat de
augustinuskerk, jacobikerk;
torens in de nabijheid van de Domtoren zich in het klokkenconcert voegen. Als
zuidelijke route: maartens-
in een estafette waaiert de klokkenmuziek daarna uit over de stad.
brug (kruising oudegracht/
Om 12.15 uur beginnen onder leiding van gidsen twee klokkenwandelingen die
zadelstr.), buurtoren, lutherse
de luid-estafette volgen.
kerk, st. catharina kathedraal,
nicolaïkerk, geerte kerk en
bartholomeus gasthuis
4
29 aug / zaterdag
Al Ayre Español / Eduardo López Banzo
Haydn: Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze
13.00 uur
versie voor orkest
Jacobikerk
Joseph Haydn bracht een groot deel van zijn werkzame leven door in dienst
bestelnummer 3
van Nikolaus Esterházy. De prins had contractueel zijn exclusiviteitsrecht op
a € 25 / € 23 / € 15
al Haydns compositorische activiteiten vastgelegd, maar daarbij buiten de
b € 22 / € 20 / € 12
explosief groeiende populariteit van zijn werknemer gerekend. Nikolaus liet de
teugels noodgedwongen vieren, waarna Haydn compositieopdrachten kreeg
serie 7 letzten worte 1
uit alle hoeken van Europa. Zoals uit Cádiz in Spanje: voor de viering van de
Goede Week aldaar vroeg men Haydn om instrumentale passiemuziek die de
zeven laatste woorden, of liever zinnen, van Christus aan het kruis zouden
kunnen omlijsten. De kathedraal in Cádiz herbergde namelijk de Santa Cueva,
een ondergrondse kapel, die in 1783 was gewijd aan Christus’ laatste woor-
den. Haydn componeerde zeven bezonken symfonische sonates die los van
elkaar, steeds onderbroken door een overweging van de bisschop, uitgevoerd
dienden te worden. Ter afsluiting, in navolging van de bijbel, liet hij zijn
Musica sopra le 7 ultime parole del nostro Redentore in croce besluiten met Il
Terremoto, een orkestrale aard beving dus, ‘presto e con tutta la forza’.
Al Ayre Español heeft een lange staat van dienst als het gaat om Festival-
optredens. Voor deze ‘Spaanse’ Haydn-compositie was dit orkest dan ook een
logische keuze.
Dit concert is het eerste in een reeks van vier dit weekend, gewijd aan de
verschillende versies van deze passiemuziek van jubilaris Haydn.
Le Petit Concert Baroque
15.00 uur
Händel: Operafragmenten bewerkt voor twee klavecimbels
Vredenburg Leeuwenbergh
Behalve voor Haydn en Mendelssohn is ook voor Händel 2009 een jubileum-
bestelnummer 4
jaar. De Franse zusjes Chani & Nadja Lesaulnier, samen opererend onder de
naam Le Petit Concert Baroque, eren de componist met een bijzonder concert:
€ 15 / € 14 / € 10
zij bewerkten naar goed 18de-eeuws gebruik zowel instrumentale als vocale
muziek van Händel voor hun klavecimbelduo. Ouvertures en aria’s uit Teseo,
serie händel 1
Rinaldo en Alexander’s Feast klinken naast bewerkingen van delen uit de Music
for the Royal Fireworks en Water Music.
Le Petit Concert Baroque, dat over de nodige girlpower beschikt, won al diver-
se prijzen; jongste zus Nadja Lesaulnier, die tevens barokviool en contrabas
speelt, werd ook als solo-klaveciniste onderscheiden.
Fabulous Fringe / Perola Barroca
15.30 uur
Van Duitsland naar Italië
Pieterskerk
In het voetspoor van de jonge Händel trekken de Oekraïense talenten van
gratis
Perola Barroca van Duitsland naar Italië. Van de meester spelen ze een
vioolsonate, terwijl zijn Italiaanse voorbeelden en adepten aan bod komen in
meer fringe-informatie op p.41
muziek van Castello, Albinoni en Vivaldi. Als extraatje klinkt een passacaglia
van Muffat, net als Händel een ware Europeaan.
5
29 aug / zaterdag
17.00 uur
Phantasm / Laurence Dreyfus
Geertekerk
Purcell, Ward, Jenkins: Fantasias
bestelnummer 5
Kort na zijn twintigste componeerde Henry Purcell vijftien drie- tot zeven-
stemmige fantasias voor gambaconsort, een ensemblevorm die toen al meer
a € 18 / € 17 / € 12
dan een halve eeuw uitgestorven was. Ouderwetse stukken dus? Nou nee,
b € 16 / € 15 / € 10
want hoewel Purcell met verve alle renaissancistische componeertechnieken
toepaste, is de gevoelswaarde van deze stukken puur barok. ‘De stemming in
serie fantasias 1
deze fantasias is vaak erg heftig’, verklaart ensembleleider Laurence Dreyfus
in het Tijdschrift Oude Muziek. ‘Purcell schiet door alle toonsoorten heen, hij
past abrupte overgangen toe en sterk op de emotie gerichte chromatiek. Als je
dat speelt zoals het bedoeld is, gaat het echt schrijnen.’
Het vierkoppige Phantasm, dat al sinds 1994 met dezelfde basisbezetting
speelt, zal verdeeld over twee concerten en versterkt met drie andere gam-
bisten alle fantasias van jubilaris Purcell uitvoeren, afgewisseld met gelijk-
soortige composities van zijn voorgangers. Het tweede concert is op zondag
30 augustus.
Kristian Bezuidenhout, fortepiano
17.00 uur
Haydn: Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze
Theater Kikker
versie voor piano
bestelnummer 6
Wanneer Haydn zijn Sieben letzten Worte componeerde, staat niet onomstote-
lijk vast. Wel is duidelijk dat met de publicatie van het orkestwerk in 1787 de
€ 15 / € 14 / € 10
opmars van het stuk door Europa begon. Los van de liturgische context waar-
voor de zeven zwaarmoedige sonates, geïnspireerd op de laatste woorden van
serie 7 letzten worte 2
Christus, aanvankelijk bedoeld waren, voldeed de muziek minstens zo goed.
De verklaring van Haydn zelf: ’Elke sonate, of liever iedere tekst, wordt op
zo’n manier vertolkt dat het stuk een onvergetelijke indruk maakt, zelfs op de
meest onervaren luisteraar.’ Haydns Weense uitgever Artaria publiceerde Die
sieben letzten Worte in drie versies tegelijk: de oorspronkelijke orkestversie,
Haydns eigen bewerking voor strijkkwartet en een anonieme bewerking voor
klavier, met een warme aanbeveling van de componist zelf: ‘Ik ben blij met
deze pianoversie, die heel goed is en met de grootste zorgvuldigheid werd
gemaakt.’
Fortepianist Kristian Bezuidenhout is een charismatisch musicus en was al
vaker te gast op het Festival. Later op deze dag is hij met het Collegium Vocale
nogmaals te horen.
Dit concert is het tweede in een reeks van vier dit weekend, gewijd aan de
verschillende versies van deze passiemuziek van Haydn.
6
29 aug / zaterdag
Sonia Prina, alt
La Sfera Armoniosa Orchestra / Mike Fentross
20.00 uur
Händel-pasticcio: Opera-aria’s, ouvertures, concerti grossi
Sint Augustinuskerk
Het is geen geheim dat de castraten die in de 18de eeuw in de Italiaanse
bestelnummer 7
opera furore maakten, niet een-op-een vervangen kunnen worden door de
counter tenor. Een falsetstem, hoe briljant ook, mist nu eenmaal de warmte
a € 28 / € 26 / € 15
en de kracht die het borstregister van een altstem van nature bezit. Dat besef
b € 25 / € 23 / € 12
maakte de weg vrij voor de vrouwelijke alt, die een aantal decennia minder
welkom was als vertolkster van het barokke repertoire voor ‘contralto’. Op dit
met korte koffieloze pauze
programma een Händel-pasticcio, een muzikale potpourri, gedragen door de
highlights uit het operarepertoire van de componist.
De alt Sonia Prina heeft een fraai donker timbre, waarmee ze de aria’s voor
Händels getourmenteerde helden en heldinnen de nodige dramatische zeg-
gingskracht verschaft. La Sfera Armoniosa Orchestra onder leiding van Mike
Fentross speelt daarnaast in twaalfkoppige bezetting ouvertures en concerti
grossi van Händel.
Collegium Vocale Gent / Kristian Bezuidenhout
22.30 uur
Haydn: Partsongs Hob. XXV, klaviermuziek
Geertekerk
Toen Haydn in 1795 na zijn tweede verblijf in Londen naar Wenen terugkeerde,
bestelnummer 8
had hij al bijna tien jaar geen vocale muziek meer gecomponeerd. Maar daar
ging nu, na zijn zestigste, verandering in komen. Sterker nog: Haydn had
a € 20 / € 18 / € 12
zijn beste vocale composities nog voor de boeg: behalve de Harmoniemesse
b € 18 / € 16 / € 10
(1802) zagen ook de oratoria Die Schöpfung (1798) en Die Jahreszeiten (1801)
het licht. ‘Mijn verplichtingen nemen naarmate de jaren vorderen alleen maar
toe’, schreef Haydn in 1799 dan ook aan zijn uitgevers Breitkopf & Härtel. Toch
vond hij in die jaren tijd om ook wat minder pretentieuze muziek te schrijven:
zijn dertien sublieme drie- en vierstemmige partsongs. Het zijn meesterlijke
werkjes vol humor, tederheid en levenswijsheid, geschreven door een com-
ponist die ondanks zijn jaren nog moeiteloos een jeugdig enthousiasme kon
genereren.
Fortepianist Kristian Bezuidenhout, net zomin als het Collegium Vocale een
onbekende van het Festival, speelt in dit concert tevens delen uit enkele
piano sonates van Haydn.
7
29 aug / zaterdag
24.00 uur
Ensemble Schönbrunn
Ottone
Boccherini, Haydn: Notturni
bestelnummer 9
In 1785 ontving Haydn van de koning van Napels een opdracht tot het schrij-
ven van een reeks dubbelconcerten voor een bijzonder instrument: de lira
€ 10
organizzata, ofwel een draailier met ingebouwd orgeltje. Dit instrument was
indertijd niet alleen onder gewone Napolitanen zeer geliefd, ook Ferdinand
IV zelf was er een hartstochtelijk bespeler van. Maar omdat de lira in de rest
van Europa zo weinig gangbaar was, bewerkte Haydn de solopartijen van
deze notturni later voor fluit en hobo. In die vorm werden de stukken in 1791
uitgevoerd tijdens de Londense, door Solomon georganiseerde concerten,
toen Haydn voor de tweede keer in Engeland verbleef. Omstreeks dezelfde tijd
schreef ook Luigi Boccherini, door violist Giusepe Puppo vanwege zijn galante
stijl ook wel gekscherend ‘Haydns echtgenote’ genoemd, een aantal notturni.
Daarvan is het octet in G-groot als enige bestemd voor een grote gemengde
bezetting.
Ensemble Schönbrunn profileert zich al jaren als specialist op het terrein
van het klassieke repertoire in al zijn verscheidenheid en treedt voor deze
gelegen heid aan in een bezetting van zeven blazers en zes strijkers.
8
30 aug / zondag
11.30 uur
Brunchen met Brüggen
Theater Kikker
Frans en Joseph: verslag van een vriendschap
bestelnummer 10
Moderator Hans Haffmans (AVRO) in gesprek met Frans Brüggen en Sieuwert
Verster, respectievelijk dirigent en directeur van het Orkest van de Achttiende
€ 15 inclusief brunch door
Eeuw, orchestra in residence van deze Festivaleditie. Aanleiding is de korte
de bakkerswinkel, utrecht
documentaire die Verster maakte over de innige band die Brüggens orkest in
zijn ruim 25-jarig bestaan opbouwde met de muziek van Haydn.
nb: niet te combineren met
quartet albada
Quartet Albada
13.00 uur
Haydn: Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze
Vredenburg Leeuwenbergh
versie voor strijkkwartet
bestelnummer 11
Als strijkkwartet is Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze een
uitermate atypisch werk van Haydn. Het grote succes van zijn oorspronkelijke,
€ 18 / € 17 / € 12
religieuze compositie voor orkest verklaart de behoefte aan een kleinschaliger
versie voor uitvoering in intiemere en ongedwongener omstandigheden. Maar
serie 7 letzten worte 3
met zeven opeenvolgende langzame delen lijkt het stuk in niets op het regu-
liere strijkkwartet, waarin de verschillende onderdelen juist sterk contrasteren.
Hoezeer Haydn er zelf ook mee had geworsteld – hij noemde het componeren
van zeven substantiële adagio’s zonder slaapverwekkend te zijn ‘een welhaast
onmogelijke opgave’ – ook deze versie voor vier strijkers vond de weg naar
een gretig publiek en deed zijn roem nog verder groeien.
De leden van het Quartet Albada komen uit alle windstreken, maar traden tot
nu toe vooral op in Spanje, waar zij individueel ook deel uitmaken van ver-
maarde ensembles als Al Ayre Español en Jordi Savalls Le Concert des Nations.
Dit concert is het derde in een reeks van vier dit weekend, gewijd aan de
verschillende versies van deze passiemuziek van Haydn.
15.00 uur
Ensemble Inégal / Adam Viktora
Ottone
Purcell: Liederen; Finger: Sonates
bestelnummer 12
Orpheus Britannicus, zo heet de beroemde tweedelige bundel waarin Purcells
liederen postuum werd uitgegeven en die in de 17de eeuw diverse herdrukken
€ 18 / € 17 / € 12
beleefde. De titel bekleedt de componist met de hoogst denkbare eer voor
een musicus: Orfeus kon immers met zijn zang wilde dieren temmen, storm tot
bedaren brengen en zelfs Cerberus, de waakhond van de onderwereld in slaap
sussen zodat hij op zoek kon gaan naar zijn dode geliefde. De melancholieke
welluidendheid van Purcells liederen is inderdaad bedwelmend, getuige onder
meer ‘Sweeter than Roses’, ‘If music be the food of love’ en ‘Music for a while’
op dit programma.
Het vierkoppige Tsjechische Ensemble Inégal – naast artistiek leider en
organist Adam Viktora bestaande uit sopraan Gabriela Eibenova, gambist
Petr Wagner en luitist Jan Krejca – geniet een Europese reputatie. Er klinkt ook
muziek van hun landgenoot en gambavirtuoos Gottfried Finger, die als lid van
de Londense Chapel Royal begin 18de eeuw groot aanzien genoot.
10
30 aug / zondag
Miguel-Ángel Marín
15.00 uur
Cervanteslezing: Haydn’s music in Spanish lands
Instituto Cervantes
Haydns connectie met Spanje lijkt zich op het eerste gezicht te beperken tot
bestelnummer 13
de speciaal voor Cádiz gecomponeerde Sieben letzten Worte, maar niets is
minder waar. In deze lezing aandacht voor de enorme impact die de muziek
€ 5
van Haydn had op het Spaanse publiek en op zijn Spaanse collega-componis-
ten in de late 18de eeuw.
voertaal spaans met
Miguel-Ángel Marín (Universiteit van La Rioja, Spanje, Royal Holloway Univer-
nederlandse simultaanvertaling
sity of London), is specialist op het gebied van muziek en cultuur in het 18de-
eeuwse Spanje. Zijn meest recente publicatie is Joseph Haydn y el cuarteto de
cuerda (Madrid, 2009).
Fabulous Fringe / Les Ombres
15.30 uur
A tre: de perfecte vorm van de 18de eeuw
Theater Kikker
Bazel is nog altijd een broedplaats van nieuwe ensembles: ook Les Ombres
gratis kaarten van tevoren
vonden elkaar aan de Schola Cantorum Basiliensis, de befaamde school voor
afhalen bij de festivalkassa
oude muziek. Met een bezetting van fluit, viola da gamba, klavecimbel en
theorbe, de favoriete instrumenten van de Barok, spelen ze triosonates van
meer fringe-informatie op p.41
Telemann, Bach, Rameau en anderen.
Phantasm / Laurence Dreyfus
17.00 uur
Purcell, Ward, Tomkins: Fantasias
Geertekerk
In dit concert het tweede deel van de fantasias van Purcell, drie- tot zeven-
bestelnummer 14
stemmige composities voor gambaconsort. Inventieve stukken, waarin een in
beginsel archaïsche stijl wordt gecombineerd met vernieuwende compositie-
a € 18 / € 17 / € 12
principes. ‘Vooral de zevenstemmige werken zijn wat dat betreft echt ongelo-
b € 16 / € 15 / € 10
felijk!’, zegt gambist en ensembleleider Laurence Dreyfus. ‘Purcell reflecteert
op de muziek van zijn voorgangers, maar gaat daarbij volledig zijn eigen
serie fantasias 2
weg. Om dat te laten horen wisselen we Purcells fantasias af met werk van
componisten uit de voorafgaande periode. Zoals John Ward, wiens muziek nog
helemaal vocaal is geïnspireerd.’
Phantasm voert verdeeld over twee concerten en in een uitgebreide samen-
stelling van zeven gambisten alle fantasias van Purcell uit. Het eerste concert
is op zaterdag 29 augustus.
11
30 aug / zondag
Orkest van de Achttiende Eeuw &
Nederlands Kamerkoor / Frans Brüggen
17.00 uur
Haydn: Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze
Sint Augustinuskerk
versie voor koor en orkest
bestelnummer 15
Toen Haydn in 1795 terugkeerde van zijn tweede reis naar Londen, hoorde hij
onderweg in Passau een oratoriumbewerking van zijn Sieben letzten Worte
a € 25 / € 23 / € 15
unseres Erlösers am Kreuze. Aan de instrumentale muziek, uitgegeven in 1787,
b € 22 / € 20 / € 12
waren door de plaatselijke kapelmeester Friebert vocale partijen toegevoegd,
gezongen op woorden ontleend aan Der Tod Jesu van de dichter Ramler. Haydn
serie 7 letzten worte 4
vond het idee goed, maar de uitwerking minder. Thuisgekomen zette hij zich
aan een verbeterde versie, en voegde middenin nog een intermezzo voor
houtblazers toe waarin ook een contrafagot figureert, een voor die tijd nog
zeldzame verschijning. Voor de nodige tekstuele aanpassingen zorgde Baron
van Swieten, die Haydn later ook de Duitse teksten voor zijn oratoria Die
Schöpfung en Die Jahreszeiten zou leveren. Deze nieuwe versie van de al zeer
succesvolle Sieben letzten Worte voor orkest overtrof de stoutste verwachtin-
gen: dit oratorium werd een van de meest uitgevoerde werken van Haydn.
Het Orkest van de Achttiende Eeuw treedt aan samen met het Nederlands
Kamer koor voor dit laatste concert in een reeks van vier dit weekend, gewijd
aan de verschillende versies van deze passiemuziek van Haydn.
Akademie für Alte Musik Berlin &
Cappella Amsterdam / Daniel Reuss
Solisten: Mattijs van de Woerd, Joanne Lunn, Fflur Wyn,
20.00-ca.22.45 uur
Thomas Walker, Iestyn Davies
Vredenburg Leidsche Rijn
Händel: Saul
bestelnummer 16
Händels successen in zijn eerste twee decennia in Engeland waren vrijwel uit-
sluitend te danken aan de Italiaanse opera’s waarmee hij het publiek niet al-
a € 30 / € 28 / € 15
leen met een nieuw genre, maar ook met het fenomeen van de prima donna’s
b € 27 / € 25 / € 12
en uomo’s liet kennismaken. Toch werd tegen 1730 een kentering merkbaar:
voortbordurend op de muziektheatrale hype begonnen concurrenten opera’s in
incl. parkeren en drankje
het Engels te presenteren, die door het publiek onmiddellijk werden omarmd.
Händel zat niet bij de pakken neer en creëerde een heel nieuw en minstens zo
19.00 uur inleiding
populair genre: het Engelstalige oratorium. Dit geestelijk repertoire had het
voordeel dat het ook in de vastentijd, als de theaters gesloten waren, mocht
worden uitgevoerd. Hoewel Händel tot op hoge leeftijd het noodlot bleef
tarten met steeds weer nieuwe, meestal floppende opera’s, bleken de vaak
minstens zo theatrale oratoria zijn redding. Ook het oratorium Saul uit 1739
is in veel opzichten een opera in disguise. De dankbaarheid van koning Saul
jegens David die Goliath versloeg, verandert gaandeweg in jaloezie, angst
voor zijn positie en tenslotte regelrechte moordzucht, waarbij hij zijn eigen
kinderen, de een bevriend met, de ander verliefd op David, in onmogelijke
posities man oeuvreert.
Cappella Amsterdam is voor deze uitvoering een samenwerking aangegaan
met de Akademie für Alte Musik Berlin; Daniel Reuss heeft de muzikale
leiding.
12
31 aug / maandag
11.00 uur
Freek Borstlap
Theater Kikker
Lezing: Haydns baryton
bestelnummer 17
Deze maandag staat in het teken van de baryton: het strijkinstrument waarvan
Haydns werkgever vorst Nikolaus Esterházy eenvoudigweg idolaat was. Gam-
€ 5
bist en barytonspeler Freek Borstlap demonstreert en vertelt over de bijzon-
derheden van dit gamba-achtige strijkinstrument, dat aan de onderkant van de
serie baryton 1
hals was voorzien van extra, door de duim aan te tokkelen snaren.
11.o0 uur
Fabulous Fringe / RicciCapricci
Lutherse Kerk
Ma fin est mon commencement
gratis
Centraal in het programma van RicciCapricci staat een drietal chansons van
Guillaume de Machaut, omlijst met werken van Jacopo da Bologna, Mateo da
meer fringe-informatie op p.41
Perugia en muziek uit het bekende Llibre Vermell. Het ensemble beschouwt
vrijwel de hele oude muziek als zijn repertoire, en wordt voor dit vroege pro-
gramma aangevuld met sopraan Elisabeth Pawelke.
13.00 uur
Orpheon Consort / José Vázquez
Theater Kikker
Haydn, Lidl: Barytontrio’s, divertimenti
bestelnummer 18
Niet minder dan 126 barytontrio’s componeerde Haydn tijdens zijn lange jaren
in dienst van Nikolaus Esterházy. Het schrijven voor dit typische dilettanten-
€ 15 / € 14 / € 10
instrument vatte de componist op als een persoonlijke uitdaging: hij leerde
het zelf bespelen en ontdekte zo de onvermoede mogelijkheden ervan, die
serie baryton 2
hij vervolgens in zijn trio’s verwerkte. Niet altijd tot onverdeelde vreugde
van de vorst zelf, die maar een matig speler was. Esterházy had daarom ook
professionele barytonspelers in dienst, die hem in moeilijke passages konden
bijstaan. Zo iemand was Andreas Lidl, van wie ook een tweetal divertimenti
voor gamba worden uitgevoerd.
Het Orpheon Consort speelde al vaker op het Festival, maar nog niet eerder
in de gedaante van een barytontrio. Ensembleleider José Vázquez hanteert
zowel de baryton als de gamba, begeleid door altvioliste Christa Oprießnig en
celliste Lúcia Krommer.
14
31 aug / maandag
Het Nederlands Baryton Trio / Freek Borstlap
15.00 uur
Haydn, Abel, Tomasini: Divertimenti, trio’s
Theater Kikker
Hoe groot de preoccupatie was van Nikolaus Esterházy met de baryton, moge
bestelnummer 19
blijken uit een geërgerde brief waarin hij zijn kapelmeester maande ‘zich
ijveriger dan tot nu toe te wijden aan het componeren van stukken die op de
€ 15 / € 14 / € 10
baryton gespeeld kunnen worden, waarvan we er tot nu toe te weinig hebben
gezien.’ In de navolgende jaren schreef Haydn naast zijn 126 trio’s nog eens
serie baryton 3
veertig composities voor baryton solo, barytonduetten, divertimenti voor ba-
ryton en cello, divertimenti a otto voci, kwintetten voor baryton, twee hoorns,
altviool en bas en concerten voor één en twee barytons. Andere componisten,
zoals Abel en Tomasini, kregen van Nikolaus eveneens opdrachten, wat resul-
teerde in nog eens zo’n 350 barytonstukken.
Het Nederlands Baryton Trio debuteerde in 2005 tijdens het Amsterdamse
Haydn Festival. Sindsdien hebben altvioliste Helena van Tongeren, baryton-
speler/gambist Freek Borstlap en cellist Jan Insinger het barytonrepertoire op
alle mogelijke manieren onder de aandacht gebracht.
Fabulous Fringe / Tercia Realidad
15.30 uur
The Musick of Mr Shakespeare’s Plays
Lutherse Kerk
Dit Spaanse kwartet onder leiding van violist Jorge Jimenez sluit handig aan bij
gratis
het Festivalthema met een suite uit Purcells The Fairy Queen en een van diens
fantasias. Ook Matthew Locke schreef muziek bij een toneelwerk van Shake-
meer fringe-informatie op p.41
speare: van hem klinkt Musick for The Tempest.
Ricercar Consort / Philippe Pierlot
17.00 uur
Haydn, Tomasini: Divertimenti; Bach: fuga’s
Theater Kikker
Het Hongaarse grondgebied van Nikolaus Esterházy besloeg een terrein zo
bestelnummer 20
groot als driekwart van Nederland. Aanvankelijk resideerde het hof daar alleen
in de zomer, maar na een bezoek aan Parijs in 1764 liet de vorst in Fertöd een
€ 15 / € 14 / € 10
paleis plus theater van Versailliaanse allure verrijzen en kreeg het verblijf op
het platteland een permanent karakter. Haydn dirigeerde er bijna dagelijks
serie baryton 4
muziekuitvoeringen en componeerde veel grootschalige composities. Toch was
de vorst minstens zo dol op Haydns bescheiden barytonmuziek, die hij in vijf
delen luxueus liet inbinden. Ook Haydn vond zijn ‘divertimenti per il pariton’
belangrijk genoeg om genummerd op te nemen in zijn werkencatalogus.
Dat hij de vorst had weten te overtuigen van het feit dat je op de baryton in
meer dan één toonsoort kunt spelen, zal daarbij ongetwijfeld een rol hebben
gespeeld.
Het Ricercar Consort is een graag geziene gast op het Festival. In dit concert
speelt gambist Philippe Pierlot uitsluitend baryton, en waagt zich met (alt-)
violist François Fernandez en cellist Rainer Zipperling zelfs aan een driestem-
mige fuga van Bach.
15
31 aug / maandag
Academy of Ancient Music / Richard Egarr
Vriendenconcert
Solisten: Liesbeth Devos, Barbara Kozelj, Marcel Beekman,
Giles Underwood
20.00 uur
Händel: Concerto grosso, orgelconcert; Haydn: Nelsonmesse;
Vredenburg Leidsche Rijn
Purcell: Praise the Lord O Jerusalem; Gibbons: Not unto us O Lord
bestelnummer 21
In dit concert staan drie van de vier composers in residence van dit festival
centraal. Dat levert een opmerkelijk divers programma op. Dirigent en organist
a € 30 / € 20 / € 15
Richard Egarr heeft het niet zo op ‘muurtjes bouwen rond componisten’,
b € 27 / € 20 / € 12
vertelde hij in het Tijdschrift Oude Muziek. Maar op dwarsverbanden des te
meer: ‘Als koorknaap moet Purcell de oude Christopher Gibbons in Westmin-
incl. parkeren en drankje
ster Abbey tegen het lijf zijn gelopen. Twee van hun anthems, typisch voor de
anglicaanse kerkmuziek, demonstreren hun onderlinge verbondenheid. Händel
19.00 uur
op zijn beurt absorbeerde bij aankomst in Engeland onmiddellijk de muziek
michel khalifa in gesprek
van de locals.’ Egarr vindt Händels muziek vaak uitgeproken ‘Purcellian’. En
met richard egarr
dan Haydn: dat hij zich liet inspireren door Händel blijkt uit ‘de kunst om met
minimale middelen kleur te halen uit een orkest. De Nelsonmesse schreef hij
in 1798, het jaar waarin de Britse admiraal Nelson de vloot van Napoleon een
zware slag toebracht. De angst en onzeker heid uit die jaren gloeien er als het
ware in door. Het stuk is absolutely glorious.’
Richard Egarr volgde in 2006 Christopher Hogwood op als artistiek leider van
de gereputeerde Academy of Ancient Music. Zijn opname van de orgelconcer-
ten van Händel werd onderscheiden door het Radio4-programma Viertakt en is
genomineerd voor een Edison.
22.30 uur
Narratio Quartet
Ottone
Beethoven: Strijkkwartet in Es-groot op.127
bestelnummer 22
Het strijkkwartetrepertoire uit de Klassieke Periode wordt de laatste tijd
steeds vaker op historisch instrumentarium uitgevoerd. Dat geldt niet voor
€ 18 / € 17 / € 12
de uit het begin van de 19de eeuw stammende late kwartetten van Beethoven.
Daarom legde het gloednieuwe Nederlandse Narratio Quartet zich speciaal
serie ludwig laat 1
voor het Festival Oude Muziek langdurig toe op de instudering van deze meest
gevreesde en bewonderde meesterwerken uit de strijkkwartetliteratuur. Vijf
avonden achtereen, van maandag t/m vrijdag, dus tijd voor Ludwig Laat, met
om te beginnen op.127 in Es-groot. De eerste uitvoering in februari 1825 onder
leiding van violist Ignaz Schuppanzigh werd geen onverdeeld succes, getuige
de vele negatieve kwalificaties in de recensie: ‘onbegrijpelijk, niet coherent,
vaag, overdreven lange serie fantasieën, chaos, met af en toe korte geniale
flitsen als bliksem in een onweersbui.’
Het Narratio Quartet werd door celliste Viola de Hoog geformeerd en bestaat
verder uit de violisten Johannes Leertouwer en Anneke van Haaften en de
altvioliste Sirkka-Liisa Kaakinen-Pilch.
16
1 sep / dinsdag
11.00 uur
Leden van het Narratio Quartet
Theater Kikker
Zomerschool / The making of a string quartet
bestelnummer 23
Panelgesprek o.l.v. muziekjournaliste Thea Derks over het avontuur dat vier
strijkers op verzoek van Festivaldirecteur Jan Van den Bossche aangingen.
€ 5
Zij formeerden een nieuw strijkkwartet en wijdden zich vervolgens twee jaar
lang op historisch instrumentarium aan de hondsmoeilijke late kwartetten van
Beethoven. De klinkende resultaten daarvan zijn vijf avonden achtereen in dit
Festival te beluisteren. Vanochtend gaat het over het verhaal áchter deze tour
de force: over de verovering van ontelbare noten en het maken van ontelbare
keuzes. De kwartetleden beleefden dit project als een ontdekkingsreis en
legden hun ervaringen vast in hoogstpersoonlijke dagboeknotities.
Van Swieten Society / Bart van Oort
13.00 uur
Haydn: Fluittrio in D-groot Hob. XV/16, pianoconcert in G-groot Hob. XVIII/4,
Geertekerk
Londense symfonie in D-groot nr. 104
bestelnummer 24
Haydn componeerde niet alleen voor draagkrachtige opdrachtgevers, ook voor
het in die dagen immense amateurcircuit schreef hij vele technisch goed behap-
a € 18 / € 17 / € 12
bare sonates, trio’s en kwartetten. Vooral nadat de Weense uitgever Artaria in
b € 16 / € 15 / € 10
1779 met Haydn een contract had afgesloten, ging een gestage stroom van deze
divertimenti richting de salons van muziekliefhebbers. Maar daarmee was de
honger naar Haydns muziek nog niet gestild: ook zijn symfonieën vonden aftrek
in huiselijke kringen, voor dit doel speciaal bewerkt voor kamerbezetting. Zo
werd de Londense symfonie door Haydns opdrachtgever Salomon omgewerkt
voor fluit en vier strijkers en voorzien van een relatief eenvoudige pianopartij
voor minder geoefende vingers. Bepaald niet eenvoudig is het pianoconcert in
G-groot, dat in kleine bezetting eveneens op dit programma staat.
De Van Swieten Society onder leiding van fortepianist Bart van Oort treedt
voor de gelegenheid aan in een sextetbezetting bestaande uit Marion Moonen,
fluit, Igor Ruhadze, viool, Daria Gorban, viool, Bernadette Verhagen, altviool
en Job ter Haar, cello.
The Soloists of Catherine the Great /
15.00 uur
Andrei Reshetin
Ottone
Haydn: Strijkkwartet op.33/1; Titz: Strijkkwartetten
bestelnummer 25
De eerste keer dat Rusland officieel hoorde van Haydn, was toen het Peters-
burgse Handboek voor muziekliefhebbers in zijn editie van 1795 een zeer
€ 18 / € 17 / € 12
lovend artikel aan hem wijdde. In Wenen stond Haydn in contact met de
Russische ambassadeur, prins Galitsin, die niets liever wilde dan de elegante,
serie haydn-kwartetten 1
classicistische muziek ook naar Rusland halen. Haydn zelf ging niet, maar wel
zijn vermoedelijke leerling Anton Titz, die in dienst trad van Catharina de Grote
en het onvervalst Weense strijkkwartet in St.-Petersburg introduceerde.
De Russische violist Andrei Reshetin speelde al vaker in Utrecht. Met zijn
strijkkwartet The Soloists of Catherine the Great debuteert hij in het Festival.
Dit concert is het eerste in een reeks van vijf rond Haydns strijkkwartetten.
18
1 sep / dinsdag
Fabulous Fringe / Il Delirio Amoroso
15.30 uur
Incontri frizzanti
Theater Kikker
De cellist Jonathan Pesek schuwt een klein experiment niet. Met klaveciniste
gratis kaarten van tevoren
Chani Lesaulnier stelde hij een suite samen uit Bachs solowerken voor cello
afhalen bij de festivalkassa
en klavecimbel, ieder afwisselend een deel, aangevuld met sonates van
Boccherini, Haydn, Alborea en Scarlatti. Bruisende ontmoetingen!
meer fringe-informatie op p.41
Riccardo Minasi, viool / Musica Antiqua Roma
17.00 uur
Händel: Vioolsonates
Lutherse Kerk
Van de twaalf Sonates pour un traversiere un violon ou un hautbois, die Roger
bestelnummer 26
rond 1730 in Amsterdam als zijnde op.1 van Händel publiceerde, is de authen-
ticiteit van minstens de helft twijfelachtig. Het gaat hier dan ook om een
a € 18 / € 17 / € 12
zogenaamde piratendruk, een zonder toestemming van componist of uitgever
b € 16 / € 15 / € 10
verspreide publicatie. Maar aan de editie die uitgever Walsh in Londen twee
jaar later met Händels zegen publiceerde mankeert net zo goed van alles.
serie händel 2
Musicologen hebben zich lang over de kwestie gebogen, met als enige zekere
uitkomst dat Händel zich weinig bekommerde om de uitgave van zijn klein-
schalige instrumentale muziek.
Riccardo Minasi veroverde enkele jaren geleden stormenderhand de harten
van de Festivalgangers met zijn vertolking van Bibers derde Rosenkranz-
sonate. Daarna bezocht hij Utrecht als primarius van diverse orkesten. Nu
keert hij terug als solist in een kleine ensemblebezetting met cellist Klaus-
Dieter Brandt en klaveciniste Giulia Nuti. Minasi speelt in dit concert de naar
zijn mening zeven enige echte vioolsonates van Händel, sonates die sterk
gekleurd worden door het Italiaanse pathos van Corelli en zijn leerlingen.
Geert D’hollander, beiaard
18.30 uur
Mendelssohn, Beethoven, Händel
Domtoren
Vanmiddag klinken op het carillon van de Domtoren klavierwerken van
gratis
Mendelssohn en Beethoven en vioolsonates van Händel. Te gast is beiaardier
Geert D’hollander uit Antwerpen, befaamd als vertolker van oude muziek en
beste luisterplaats: pandhof
daarnaast componist van nieuwe beiaardwerken. De bewerkingen op dit pro-
gramma zijn alle van zijn hand.
19
1 sep / dinsdag
Orkest van de Achttiende Eeuw / Frans Brüggen
20.00 uur
Mendelssohn: Symfonie nr.4 ‘Italiaanse’, symfonie nr.5 ‘Reformatorische’,
Vredenburg Leidsche Rijn
ouverture Die Hebriden
bestelnummer 27
Een van de laatste voorbeelden van de homo universalis – zo zou je Felix
Mendelssohn kunnen typeren. Geboren in een bevoorrechte familie kon hij
a € 30 / € 28 / € 15
zijn vele talenten ongebreideld ontwikkelen. Maar als een echte 19de-eeuwse
b € 27 / € 25 / € 12
romanticus ontleende hij zijn inspiratie toch in de eerste plaats aan zijn om-
geving. De drie werken op dit programma ontstonden in de periode van zijn
incl. parkeren en drankje
Grand Tour door Engeland, Wales, Schotland en, met een korte onderbreking,
Italië. De twintigjarige Mendelssohn maakte de eerste schetsen voor de ouver-
19.00 uur
ture Die Hebriden in 1829, nadat hij op die eilandengroep de mysterieuze Grot
michel khalifa in gesprek
van Fingal had bezocht. Aan zijn ‘Reformatorische’ symfonie ter gelegenheid
met sieuwert verster
van het 300-jarig bestaan van de Lutherse Kerk in 1830 begon hij kort daarna.
De Berlijnse viering werd echter afgelast, waardoor het stuk pas in 1832 voor
het eerst werd uitgevoerd. De Italiaanse symfonie voltooide Mendelssohn na
terugkeer van zijn lange Italiaanse reis in de winter van 1832. De symfonie,
met zijn sterk op Goethes Italienische Reise geïnspireerde contrasterende
delen, was bij de Londense première in 1833 een doorslaand succes.
Het Orkest van de Achttiende Eeuw is orchestra in residence dit Festival en
verschijnt bijna dagelijks op verschillende podia.
22.30 uur
Narratio Quartet
Ottone
Beethoven: Strijkkwartet in a-klein op.132
bestelnummer 28
Op vijf achtereenvolgende avonden voert het splinternieuwe Nederlandse
Narratio Quartet de late strijkkwartetten van Beethoven uit op authentiek
€ 18 / € 17 / € 12
instru mentarium. Vanavond staat op.132 in a-klein op de lessenaars. Een
lieflijk kwartet, waarmee het strijkkwartet van Ignaz Schuppanzigh in juli
serie ludwig laat 2
1825, ook al had hij een paar maanden eerder Beethovens op.127 niet tot
een succes weten te maken, nu wél de handen op elkaar kreeg. Beethoven
werkte in hetzelfde jaar ook aan de Missa Solemnis en de Negende symfonie,
creatieve processen die duidelijk niet los van elkaar stonden: het thema van
het laatste deel van op.132 is teruggevonden als schets voor het laatste deel
van de Negende symfonie.
20
2 sep / woensdag
11.00 uur
Bart van Oort
Theater Kikker
Zomerschool / Stein of Steinway: Haydn op klavier
bestelnummer 29
Veel van wat met grote zorg en oog voor detail door klassieke componisten
voor klavier is genoteerd kan niet, of alleen door middel van compromissen,
€ 5
op de moderne piano worden uitgevoerd. Fortepianist Bart van Oort laat de
verschillen horen tussen de fortepiano en de moderne piano en geeft een
demonstratie van de gevolgen voor de uitvoeringspraktijk.
Stefanie True, sopraan
13.00 uur
Contrasto Armonico / Marco Vitale
Geertekerk
Händel: Romeinse cantates
bestelnummer 30
Händel reisde in zijn jonge jaren naar Italië om daar de kneepjes van het vak
te leren. Maar al snel was hij zelf degene die bewondering afdwong. Met zijn
a € 18 / € 17 / € 12
orgelspel, maar ook met zijn composities. Verschillende hooggeplaatsten
b € 16 / € 15 / € 10
dongen om zijn gunsten en de compositieopdrachten vlogen hem om de oren.
Voor zijn cantates ‘Il delirio amoroso’ en ‘Tra le fiamme’, beide gepassioneerde
werken voor sopraan solo met een uitgebreide instrumentale begeleiding,
leverde zijn weldoener kardinaal Pamphili de tekst. Over de diepere betekenis
van de cantates – de een gaat over een herderin die haar gestorven herder
niet kan loslaten, de ander over de fatale vlucht van de overmoedige Icarus –
is veel gespeculeerd. Maar of hier nu politieke, religieuze of toch gewoon
diepmenselijke onderwerpen worden aangesneden, zeker is dat Händel als
Il Sassone een begrip werd in kunstminnend Rome.
Het nieuwe barokorkest Contrasto Armonico, opgericht door studenten van
het Koninklijk Conservatorium en voor dit concert vergezeld van de Canadese
sopraan Stefanie True, voert Händels muziek bij voorkeur uit in de extra lage
Romeinse stemming.
14.00 uur
Nationaal Museum van
Speelklok tot Pierement
Symposium Haydn Live
€ 5
Toen Haydn al een kleine twintig jaar in dienst was bij de Esterházy’s, werd
kaartverkoop via het museum
daar in 1782 Primitivus Niemecz als bibliothecaris aangesteld. Deze pater
bleek een groot talent te hebben voor het vervaardigen van muziekautomaten,
zie voor het programma
waarvoor Haydn op zijn beurt een twintigtal muziekstukken componeerde en
www.museumspeelklok.nl
arrangeerde. Van het duo Haydn-Niemecz zijn vier van die Flötenuhren be-
waard gebleven, waarvan er één huist in het Nationaal Museum van Speelklok
tot Pierement. De overige drie klokken heeft het museum nu voor de tentoon-
stelling Haydn Live in bruikleen, waarmee het viertal voor het eerst in 200 jaar
weer samen te zien en te horen is. Op deze middag werpt een symposium on-
der leiding van Jan Nuchelmans licht op de Flötenuhr-composities van Haydn
en op de betekenis ervan voor de historische uitvoeringspraktijk. Sprekers zijn
onder meer Ton Koopman en Helmut Kowar. Tijdens de tentoonstelling wordt
de klokkenmuziek geregeld ten gehore gebracht.
22
bestelformulier
festival oudemuziek utrecht
Ik ben Vriend
Ik ben al Vriend en doneer: € 30 / € 60 / € 120*
Ik wil Vriend worden
Ik meld me aan als Vriend van de Organisatie Oude Muziek en doneer: € 30 / € 60 / € 120* vul in bij C
* doorhalen wat niet van toepassing is
persoonsgegevens
voorletter(s) / naam:
adres:
postcode / plaats:
telefoon privé:
telefoon werk / mobiel:
e-mail:
giro / bankrekening:
datum:
handtekening:
Ik bestel meer dan twee kaarten met Vriendenkorting per concert en bestel dus samen
met een andere Vriend, namelijk:
naam:
woonplaats:
berekening totaalbedrag
a totaal kaarten & series
€
b Festivalprogrammaboek(en)
€
Ondergetekende machtigt met giro/bankrekening
c aanmelding als Vriend
€
om van zijn/haar rekening het totaalbedrag af te
schrijven en zorgt te allen tijde voor een toerei-
verzend- en administratiekosten €
5,00
kend saldo. Afschrijving zal plaats vinden binnen
10 dagen na toezending van de toegangskaarten.
totaal
€
Deze machtiging is onherroepelijk.
Stelt u geen prijs op toezending van de maandelijkse digitale nieuwsbrief, informatie over
activiteiten en eventuele aanbiedingen van de Organisatie Oude Muziek, kruis dan dit vakje aan.
losse kaarten
rang A
rang B
nr. tijd
concert
gewoon
Vrienden
CJP/stud.
gewoon
Vrienden
CJP/stud. bedrag
vrijdag 28 aug
1
20.00 Akademie für Alte Musik
x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
zaterdag 29 aug
2
11.00
ZS: Leo Samama
x € 5
x € 5
x € 5
€
3
13.00
Al Ayre Español
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
4
15.00
Le Petit Concert Baroque
x € 15
x € 14
x € 10
€
5
17.00
Phantasm 1
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
6
17.00
Kristian Bezuidenhout
x € 15
x € 14
x € 10
€
7
20.00 La Sfera Armoniosa
x € 28
x € 26
x € 15
x € 25
x € 23
x € 12
€
8
22.30 Coll. Vocale / K. Bezuidenhout
x € 20
x € 18
x € 12
x € 18
x € 16
x € 10
€
9
24.00 Ensemble Schönbrunn
x € 10
x € 10
x € 10
€
zondag 30 aug
10
11.30
Brunchen met Brüggen
x € 15
x € 15
x € 15
€
11
13.00
Quartet Albada
x € 18
x € 17
x € 12
€
12
15.00
Ensemble Inégal
x € 18
x € 17
x € 12
€
13
15.00
Cervanteslezing
x € 5
x € 5
x € 5
€
14
17.00
Phantasm 2
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
15
17.00
Orkest v.d. 18de Eeuw / NKK 1
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
16
20.00 Cap. A’dam / Ak. für Alte Mus. x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
maandag 31 aug
17
11.00
Demo-lezing: Freek Borstlap
x € 5
x € 5
x € 5
€
18
13.00
Orpheon Consort
x € 15
x € 14
x € 10
€
19
15.00
Nederlands Baryton Trio
x € 15
x € 14
x € 10
€
20 17.00
Ricercar Consort
x € 15
x € 14
x € 10
€
21
20.00 Academy of Ancient Music
x € 30
x € 20
x € 15
x € 27
x € 20
x € 12
€
22 22.30 Narratio Quartet 1
x € 18
x € 17
x € 12
€
dinsdag 1 sep
23 11.00
ZS: Narratio Quartet
x € 5
x € 5
x € 5
€
24 13.00
Van Swieten Society
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
25 15.00
Soloists of Catherine the Great x € 18
x € 17
x € 12
€
26 17.00
R. Minasi / Mus. Antiqua Roma x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
27 20.00 Orkest v.d. 18de Eeuw
x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
28 22.30 Narratio Quartet 2
x € 18
x € 17
x € 12
€
woensdag 2 sep
29 11.00
ZS: Bart van Oort
x € 5
x € 5
x € 5
€
30 13.00
Contrasto Armonico
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
31
15.00
Schuppanzigh-Quartett
x € 18
x € 17
x € 12
€
32 17.00
Benjamin Alard
x € 15
x € 14
x € 10
x € 13
x € 12
x € 8
€
33 20.00 B’Rock / Innsbruck Fest. Choir
x € 28
x € 26
x € 15
x € 25
x € 23
x € 12
€
34 22.30 Narratio Quartet 3
x € 18
x € 17
x € 12
€
Kaartverkoopinformatie vindt u op pagina 42
rang A
rang B
nr. tijd
concert
gewoon
Vrienden
CJP/stud.
gewoon
Vrienden
CJP/stud. bedrag
donderdag 3 sep
35 11.00
ZS: Marijke Schouten
x € 5
x € 5
x € 5
€
36 13.00
Gary Cooper
x € 15
x € 14
x € 10
€
37 15.00
Amsterdam String Quartet
x € 18
x € 17
x € 12
€
38 17.00
Erik Bosgraaf / Francesco Corti x € 15
x € 14
x € 10
x € 13
x € 12
x € 8
€
39 20.00 Leo van Doeselaar
x € 15
x € 14
x € 10
€
40 20.00 Holland Baroque Society
x € 28
x € 26
x € 15
x € 25
x € 23
x € 12
€
41
22.30 Narratio Quartet 4
x € 18
x € 17
x € 12
€
vrijdag 4 sep
42 11.00
ZS: Mathieu Heinrichs
x € 5
x € 5
x € 5
€
43 13.00
S. Istomin & V. Sofronitzki
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
44 15.00
London Haydn Quartet
x € 18
x € 17
x € 12
€
45 17.00
Unheimliches Weh
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
46 17.00
Jumpstart / Orkest 18de Eeuw
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
47 20.00 Orch. des Champs-Elysées
x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
48 22.30 Narratio Quartet 5
x € 18
x € 17
x € 12
€
zaterdag 5 sep
49 11.00
ZS: Juul & Frans Muller
x € 5
x € 5
x € 5
€
50 13.00
Edding-kwartet
x € 18
x € 17
x € 12
€
51
15.00
S. Van Dyck / B. Vodenitcharov
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
52 17.00
Harmonie Universelle
x € 18
x € 17
x € 12
x € 16
x € 15
x € 10
€
53 17.00
Unheimliches Weh
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
54 20.00 A’dam Baroque Orchestra
x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
55 20.00 Unheimliches Weh
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
56 22.30 Mammel & Schoonderwoerd
x € 18
x € 17
x € 12
€
zondag 6 sep
57 11.00
Jos van Immerseel
x € 15
x € 14
x € 10
€
58 13.00
Orkest v.d. 18de Eeuw / NKK 2
x € 10
x € 10
x € 5 (t/m 15 jaar)
€
59 13.00
Unheimliches Weh
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
60 15.00
RIAS Kammerchor
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
61
17.00
Unheimliches Weh
x € 25
x € 23
x € 15
x € 22
x € 20
x € 12
€
62 17.00
C. Sampson / E. Kenny
x € 18
x € 17
x € 12
€
63 20.00 La Risonanza
x € 30
x € 28
x € 15
x € 27
x € 25
x € 12
€
series (z.o.z. voor informatie)
serie Sieben letzten Worte
x € 70
x € 66
€
serie Fantasias
x € 32
x € 30
€
serie Baryton
x € 45
x € 42
€
serie Ludwig Laat
x € 72
x € 68
€
serie Händel
x € 56
x € 53
€
serie Haydn-kwartetten
x € 72
x € 68
€
vul in bij A
totaal losse kaarten
€
series
serie Sieben letzten Worte
za 29 aug
13.00
Al Ayre Español
za 29 aug
17.00
Kristian Bezuidenhout
zo 30 aug
13.00
Quartet Albada
z0 30 aug
17.00
Orkest van de Achttiende Eeuw & Nederlands Kamerkoor
serie Fantasias
za 29 aug
17.00
Phantasm 1
zo 30 aug
17.00
Phantasm 2
serie Baryton
ma 31 aug 11.00
Demo-lezing: Freek Borstlap
ma 31 aug 13.00
Orpheon Consort
ma 31 aug 15.00
Nederlands Baryton Trio
ma 31 aug 17.00
Ricercar Consort
serie Ludwig Laat
ma 31 aug 22.30
Narratio Quartet 1
di 1 sep
22.30
Narratio Quartet 2
wo 2 sep
22.30
Narratio Quartet 3
do 3 sep
22.30
Narratio Quartet 4
vr 4 sep
22.30
Narratio Quartet 5
serie Händel
za 29 aug
15.00
Le Petit Concert Baroque
di 1 sep
17.00
Riccardo Minasi & Musica Antiqua Roma
do 3 sep
13.00
Gary Cooper
do 3 sep
17.00
Erik Bosgraaf & Francesco Corti
serie Haydn-kwartetten
di 1 sep
15.00
Soloists of Catherine the Great
wo 2 sep
15.00
Schuppanzigh-Quartett
do 3 sep
15.00
Amsterdam String Quartet
vr 4 sep
15.00
London Haydn Quartet
za 5 sep
13.00
Edding-kwartet
Festivalprogrammaboek
De perfect companion voor alle Festivalbezoekers.
Circa 180 pagina’s, voorintekenprijs € 8 (tijdens het Festival € 10) vul in bij B
Zie voor meer informatie pagina 41.
Stuur dit formulier op naar
Organisatie Oude Muziek / bestelling Festival / Postbus 19267 / 3501 DG Utrecht
2 sep / woensdag
Schuppanzigh-Quartett
15.00 uur
Haydn: Strijkkwartet op.77/1; Ries: Strijkkwartet in C-groot
Vredenburg Leeuwenbergh
Het Schuppanzigh-Quartett ontleent zijn naam aan violist Ignaz Schuppan-
bestelnummer 31
zigh en zijn gelijknamige strijkkwartet, begin 19de eeuw de eerste profes-
sionele vertolkers van dit repertoire. Door hun inspanningen nam het tot
€ 18 / € 17 / € 12
dan toe dilettantistische strijkkwartetspelen een hoge vlucht, en gingen
Haydn en later Beethoven aanmerkelijk veeleisender stukken componeren.
serie haydn-kwartetten 2
Ook Ferdinand Ries, leerling en kopiist van Beethoven, liet zich uitdagen
en schroefde het niveau van zijn kwartetten op. Op dit programma van het
Schuppanzigh-Quartett, bestaande uit Anton Steck en Franc Polman, viool,
Christian Goosses, altviool en Antje Geusen, cello, worden composities van
Haydn en Ries gecombineerd.
Dit is het tweede van vijf concerten rond de strijkkwartetten van Haydn.
Fabulous Fringe / Ensemble Sarada
15.30 uur
Alexander Agricola en zijn tijd
Theater Kikker
Agricola was een meester in de grillige kunst van de gotiek. Ensemble Sarada,
gratis kaarten van tevoren
versterkt door sopraan Griet De Geyter, biedt daarvan een aantal treffende
afhalen bij de festivalkassa
voorbeelden. De groep won in 2006 de publieksprijs op de International Young
Artists Presentation en combineert Agricola met Hayne van Ghizeghem.
meer fringe-informatie op p.41
Benjamin Alard, klavecimbel
17.00 uur
Purcell en tijdgenoten: Klavierwerken
Lutherse Kerk
Als kind was Henry Purcell koorknaap aan de Chapel Royal, waar ook zijn
bestelnummer 32
vader als musicus werkte. Zijn talent en veelzijdigheid werden al snel ontdekt;
organist John Blow leidde hem verder op en stond Purcell in 1679 zelfs zijn
a € 15 / € 14 / € 10
organistenpost aan Westminster Abbey af. Een betere plek dan Londen kon
b € 13 / € 12 / € 8
je je als musicus in die tijd niet wensen: Charles II was in 1660 uit Parijse bal-
lingschap in Londen teruggekeerd en voerde voortvarend zijn op het voorbeeld
van Versailles geënte muzikale hervormingen door. Een eeuw eerder had het
muziekleven juist ernstige aderlatingen moeten ondergaan: de anglicaanse
staatsgodsdienst joeg katholieke musici het land uit, waaronder grote namen
als Bull en Dowland. Anderen, zoals de katholieke organist Byrd, hadden de
grootste moeite hun positie aan het hof te behouden. Toen de puritein Crom-
well daar bovenop ook nog een tienjarig cultureel schrikbewind voerde, was
er van een Engels muziekleven niet veel meer over. Maar Purcell had een zwak
voor de traditionele vormen van de virginalisten, zoals de Engelse klavier-
spelers werden genoemd, en wist met nieuw elan weder om een groot publiek
voor hun variatievormen en suites te veroveren.
Sinds Benjamin Alard in 2004 de eerste prijs én de publieksprijs won in het
concours Musica Antiqua in Brugge, is hij niet meer weg te denken van de
belangrijkste oude-muziekpodia.
23
2 sep / woensdag
B’Rock & Innsbruck Festival Chorus / Timothy Brown
Solisten: Judith van Wanroij, Maarten Engeltjes, Christopher Ainslie,
Tom Raskin, Stephen Varcoe, Giles Underwood
20.00 uur
Purcell: Ode for St. Caecilia’s Day; Clarke: Ode on the Death of Purcell;
Jacobikerk
Händel: Te Deum
bestelnummer 33
In dit programma flankeren twee componisten van heel verschillende signa-
tuur de jubilaris Henry Purcell. Van Händel klinkt het Te Deum ter ere van
a € 28 / € 26 / € 15
koningin Caroline, dat hij modelleerde naar de grote odes van Purcell, zoals
b € 25 / € 23 / € 12
diens Ode for St. Caecilia’s Day dat ook op dit programma staat. Händels onbe-
kende tegenhanger in dit concert is Jeremiah Clarke. Hij componeerde in 1695,
coproductie met de innsbrucker
toen Purcell op 36-jarige leeftijd volkomen overwacht stierf, een grootschalige
festwochen der alten musik
en rijkgeïnstrumenteerde Ode on the Death of Purcell. De pas 21-jarige com-
ponist was daarmee in één klap Purcells gedoodverfde opvolger. Maar veel
plezier heeft hij aan zijn glorende carrièrekansen niet gehad: hij leed aan
depressies en maakte tien jaar later een eind aan zijn leven.
Het Belgische B’Rock werkt voor dit concert onder leiding van traverso speler
Timothy Brown samen met het Innsbruck Festival Chorus en heeft een keur
aan solisten meegenomen.
22.30 uur
Narratio Quartet
Ottone
Beethoven: Strijkkwartet in B-groot op.130
bestelnummer 34
Het derde van Beethovens vijf late strijkkwartetten is een vat vol tegenstrij-
digheden en riep dan ook zeer uiteenlopende reacties op. Het vijfde deel, de
€ 18 / € 17 / € 12
Cavatine, moest bij de eerste uitvoering in november 1825 wegens overrompe-
lend succes direct worden gebisseerd. Maar de uitgesponnen Grosse Fuge die
serie ludwig laat 3
bij de première als finaledeel werd gespeeld, ontmoette uitsluitend afkeuring
en onbegrip en kreeg van de recensent zelfs het predikaat ‘babylonisch’.
Beethoven was woedend, maar liet zich ten slotte toch overhalen een nieuwe
finale te schrijven, een lichtvoetig slotdeel dat pas vier weken na zijn dood
voor het eerst werd uitgevoerd.
Het Narratio Quartet bespeelt historisch instrumentarium en heeft zich toege-
legd op het overbrengen van het muzikale verhaal met de retorische middelen
die toentertijd het gereedschap van de componist vormden.
Dit concert is het derde in de reeks van vijf met Beethovens late strijkkwartetten.
24
3 sep / donderdag
11.00 uur
Marijke Schouten
Theater Kikker
Zomerschool / Händel de Europeaan
bestelnummer 35
Al op jonge leeftijd had Händel bijzondere belangstelling voor opera. Daarom
vertrok hij op zijn 21ste richting operamekka Italië, waar hij zó snel de plaatse-
€ 5
lijke stijl oppikte dat hij haast Italiaanser dan de Italianen schreef. Musicologe
Marijke Schouten legt aan de hand van enkele voorbeelden uit hoe Händel zich
stilistisch ontwikkelde en in Engeland een ware rage veroorzaakte. Ze gaat ook
in op zijn rol als internationaal impresario en zakenman.
13.00 uur
Gary Cooper, klavecimbel
Doopsgezinde Kerk
Händel: Suites, ouvertures en opera-aria’s
bestelnummer 36
Niet meer dan twee bundels klavecimbelmuziek zijn er van Händel overgele-
verd. Bitter weinig, als je in aanmerking neemt dat de componist befaamd was
€ 15 / € 14 / € 10
om zijn live optredens op het klavier. Maar zelfs deze bundels publiceerde hij
alleen uit noodzaak, zo lijkt het als je zijn voorwoord bij de uitgave van 1720
serie händel 3
moet geloven. Clandestiene kopieën van Händels muziek vol fouten hadden
namelijk al hun weg gevonden naar het buitenland, waar de Amsterdamse uit-
gever Roger er goed geld mee dacht te verdienen. De geautoriseerde Engelse
druk bevat acht door Händel niet alleen verbeterde maar ook van nieuwe
delen voorziene suites. Een tweede bundel uit 1733 werd met minder zorg
omringd, maar deze bonte verzameling stukken, gevoegd bij later los gepubli-
ceerde variatiewerken en bewerkingen van opera-aria’s, geven vermoedelijk
wél een accuraat beeld van de Händeliaanse speelpraktijk.
Gary Cooper is behalve klavecinist ook organist en forte pianist. In die laatste
hoedanigheid maakte hij met Rachel Podger furore met de complete opname
van Mozarts vioolsonates. Dit solo-optreden is zijn Festivaldebuut.
15.00 uur
Amsterdam String Quartet
Vredenburg Leeuwenbergh
Haydn: Strijkkwartetten op.20/4, 64/6, 103
bestelnummer 37
Ongeveer zestig strijkkwartetten componeerde Haydn tijdens zijn lange werk-
zame leven. Het contrast tussen zijn vroege en zijn late werk is enorm: van
€ 18 / € 17 / € 12
verkapte barokke suites en triosonates, nog echte Gebrauchsmusik, gaat het
naar fantasievolle en harmonisch interessante dialogen tussen vier gelijk-
serie haydn-kwartetten 3
waardige partners. De kwartetten op.20 uit 1772 worden algemeen gezien als
zijn eerste volwaardige bijdrage aan het genre en sluiten met hun grilligheid
aan bij de traditie van de Sturm und Drang. De kwartetten op.64 dateren van
achttien jaar later en zijn een en al ‘esprit’. Met charme, eruditie en humor,
maar vooral met volmaakt vakmanschap presenteert Haydn zijn betoog. In
zijn laatste, onvoltooid gebleven kwartet op.103 uit 1803 is het vakmanschap
gebleven, maar is de bravoure van voorheen verruild voor intimiteit.
Het Amsterdam String Quartet, bestaande uit Alida Schat, John Wilson Meyer,
Jane Rodgers en Thomas Pitt, is een van de weinige Nederlandse kwartetten
dat speelt op historisch instrumentarium. Dit jaar hebben ze álle strijkkwartet-
ten van Haydn op het repertoire staan.
Dit is het derde concert met strijkkwartetten van Haydn in een reeks van vijf.
26
3 sep / donderdag
Fabulous Fringe / Cuvilliés Trio München
15.30 uur
Haydn en zijn leerlingen
Theater Kikker
Onder de naam van François de Cuvilliés, architect van het hoftheater in
gratis kaarten van tevoren
München, opereerde dit Armeens-Zwitsers-Oostenrijkse trio van fluit, cello en
afhalen bij de festivalkassa
fortepiano voor het eerst tijdens de Barocktage München in 2007. Voor hun
Utrechtse debuut combineren ze een Trio van Haydn met werken van diens
meer fringe-informatie op p.41
leerlingen Pleyel en Hummel.
Erik Bosgraaf, blokfluit & Francesco Corti, klavecimbel
17.00 uur
Händel: Sonates
Lutherse Kerk
Het spel van blokfluitist Erik Bosgraaf werd al vergeleken met dat van Frans
bestelnummer 38
Brüggen, die hem op zijn beurt ‘een alleskunner’ noemde. De overbekende,
en zelfs enigszins grijsgespeelde blokfluitsonates van Händel wist Bosgraaf in
a € 15 / € 14 / € 10
zijn meest recente cd-opname met grote contrasten en verrassende versierin-
b € 13 / € 12 / € 8
gen nieuw leven in te blazen. Hij speelt met name graag met intonatie, articu-
latie, stemming en timing. In dit concert klinken verschillende blokfluiten,
serie händel 4
zoals de extra laag gestemde voice flute. Klavecinist Francesco Corti creëert de
continuo partij zonder cello, wat hem alle ruimte geeft om Bosgraaf van repliek
te dienen.
Arie Abbenes, beiaard
18.30 uur
Händel: Instrumentale muziek
Domtoren
Op het carillon van de Domtoren klinkt drie kwartier lang instrumentale
gratis
muziek van Händel, speciaal voor deze gelegenheid bewerkt voor beiaard door
Arie Abbenes. Naast een concerto grosso en enkele klaviersonates speelt de
beste luisterplaats: pandhof
Utrechtse stadsbeiaardier ook Händels suite in E-groot, met de spectaculaire
variaties over The Harmonious Blacksmith.
Leo van Doeselaar, orgel
20.00 uur
Mendelssohn, Bach: Orgelwerken
Domkerk
Toen in 1840 in Leipzig een standbeeld werd onthuld van Bach, bracht Felix
bestelnummer 39
Mendelssohn op het orgel een ode aan de meester. Van dit concert is een pro-
gramma bewaard gebleven: naast eigen orgelimprovisaties speelde Mendels-
€ 15 / € 14 / € 10
sohn ook een aantal klavierwerken van Bach, die hij blijkens de recensie van
Schumann spaarzaam van registratiewisselingen voorzag. Op het romantische
Bätz-orgel van de Domkerk vertolkt Leo van Doeselaar delen van dit concert –
voor wat Bach betreft een reconstructie van een reconstructie dus.
Organist en fortepianist Leo van Doeselaar heeft een ruime ervaring met de
19de-eeuwse uitvoeringspraktijk van 18de-eeuwse muziek, ook als pianoduo
samen met zijn vrouw Wyneke Jordans. In die combinatie is hij dit Festival ook
nog te horen in Unheimliches Weh, een muziektheaterproductie gebaseerd op
een kamer operaatje van Mendelssohn.
27
3 sep / donderdag
3 sep / donderdag
Holland Baroque Society / Sergio Azzolini
20.00 uur
Händel, Avison, Boyce, Geminiani: Concerti grossi
Geertekerk
Vivaldi, Bond: fagotconcerten
bestelnummer 40
Als Händel begin 18de eeuw na zijn jaren in Rome neerstrijkt in Londen, is de
Italiaanse stijl daar nog zo goed als onbekend. Maar Italië is in Engeland,
a € 28 / € 26 / € 15
net als elders in Europa, direct booming business: alles wat daar vandaan
b € 25 / € 23 / € 12
komt, van componist tot prima donna, en van opera tot concerto grosso, vindt
razend snel zijn weg naar het publiek. De Engelse collega-componisten zijn
nazit met musici
er als de kippen bij om de inhaalslag te maken, zo blijkt uit dit programma.
o.l.v. michel khalifa
Geminiani zette in Londen de toon met zijn concerti grossi, maar zijn leerling
Charles Avison kon het minstens zo goed. Vivaldi, in Venetië de grote promo-
tor van het soloconcert, vond vanuit de verte navolging van Capel Bond. En
Händel, de grootmeester van álle instrumentale en vocale genres, inspireerde
natuurlijk iedereen in no matter what, zoals blijkt uit de symphonys in 8
parts van William Boyce. Een bijzonder slotakkoord krijgt dit concert met de
befaamde variaties op de folia-bas van Corelli, maar dan in de bewerking van
zijn leerling Geminiani.
De Holland Baroque Society is de benaming ‘veelbelovend’ na drie jaar hele-
maal ontstegen, en dat zegt genoeg. De Italiaanse fagottist Sergio Azzolini
is voor dit project door het orkest aangetrokken als muzikaal leider – reden
waarom de fagot als solo-instrument in dit concert nadrukkelijk aanwezig zal
zijn.
22.30 uur
Narratio Quartet
Ottone
Beethoven: Strijkkwartet in cis-klein op.131
bestelnummer 41
Mysterieus, die omschrijving is van toepassing op Beethovens strijkkwartet
op.131 uit 1826. De vorm, met zeven delen die zonder onderbreking in elkaar
€ 18 / € 17 / € 12
over gaan, is dermate bijzonder dat tweede violist van het Schuppanzigh
Quartet Karl Holz zich indertijd gedwongen voelde om de componist te raad-
serie ludwig laat 4
plegen over de vraag waar de strijkers dan zouden moeten stemmen. Het
antwoord luidde kortweg: 'als überhaupt, dan voor het presto!' Beethoven
zelf hield overigens publieke uitvoering door het Schuppanzigh Quartet
tegen, mogelijk uit ergernis over de eerdere slechte ontvangst van op.130. De
première vond pas plaats in 1835, acht jaar nadat Beethoven was overleden.
Het Narratio Quartet voert op vijf achtereenvolgende avonden Beethovens
late kwartetten uit. Zij benaderen de muziek vanuit het perspectief van de
18de eeuw, met gebruikmaking van historisch instrumentarium en retorische
stijlmiddelen.
28
4 sep / vrijdag
4 sep / vrijdag
11.00 uur
Mathieu Heinrichs
Theater Kikker
Zomerschool / Mendelssohn en de Bach-revival
bestelnummer 42
Mendelssohn heeft altijd een warm plekje in het hart van oude-muzieklief-
hebbers gehad. Over zijn verdiensten voor de Bach-revival, die begon met de
€ 5
reconstructie van de Matthäus Passion in 1829, spreekt voormalig directeur
van Muziekcentrum Vredenburg en Mendelssohn-kenner Mathieu Heinrichs
met Jos van Veldhoven, artistiek leider van De Nederlandse Bachvereniging, en
organist Leo van Doeselaar. Deze laatste zorgt samen met violiste Lidewij van
der Voort tevens voor klinkende voorbeelden.
13.00 uur
Sergei Istomin, cello & Viviana Sofronitzki, fortepiano
Lutherse Kerk
Mendelssohn: Lieder ohne Worte
bestelnummer 43
Lieder ohne Worte – deze omschrijving voor vroegromantische pianomuziek
spreekt boekdelen over de manier waarop men deze intieme solostukken
a € 18 / € 17 / € 12
diende te beleven: als in noten gevatte lyrische ontboezemingen à la Goethe
b € 16 / € 15 / € 10
of Byron. Mendelssohn schreef maar één Lied ohne Worte voor cello en
piano, wat niet wil zeggen dat zijn andere cellocomposities – de Variations
concertantes, de cellosonate op.58 en het Albumblatt assai tranquillo – minder
vragen van het poëtische inlevingsvermogen van de toehoorder.
Cellist Sergei Istomin en fortepianiste Viviana Sofronitzki begonnen beiden
hun studie in Rusland en specialiseerden zich later in de VS.
13.00-17.00 uur
Nationaal Museum van
Oude Muziek Markt
Speelklok tot Pierement
Instrumenten, bladmuziek, cd’s en meer
€ 5 / gratis voor vrienden
Op de Oude Muziek Markt presenteren zich tientallen standhouders met alles
op het gebied van bladmuziek, instrumenten en geluidsdragers. Drie dagen
lang in het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement, dat gratis toegan-
kelijk is met het entreebewijs voor de Oude Muziek Markt.
15.00 uur
London Haydn Quartet
Vredenburg Leeuwenbergh
Haydn: Strijkkwartetten op.17/2, op.42 en op.76/5
bestelnummer 44
Haydns zes strijkkwartetten op.17 uit 1771 zijn de vroegste die van hem in dit
Festival klinken. Dansante en volkse elementen wijzen nog op het voorname-
€ 18 / € 17 / € 12
lijk diverterende karakter van deze stukken. Van op.42 uit 1785 is niet meer
dan één kwartet overgeleverd, maar duidelijk is wel dat hier de overgang naar
serie haydn-kwartetten 4
echte bühne-muziek al is voltooid. De zes kwartetten op.76 ontstonden in
1797 en vertonen een opvallende aandacht voor de langzame delen: de ouder
wordende Haydn lijkt een filosofischer kijk op het leven te krijgen.
Het London Haydn Quartet, bestaande uit Catherine Manson en Michael
Gurevich, viool, James Boyd, altviool en Richard Lester, cello, is bezig aan de
opnamen van al Haydns strijkkwartetten.
Dit is het vierde van vijf concerten gewijd aan strijkkwartetten van Haydn.
30
4 sep / vrijdag
4 sep / vrijdag
Fabulous Fringe / Esther Lee, klavecimbel
15.30 uur
Bach: Franse Suite BWV 816; Storace, Froberger, Forqueray
Theater Kikker
Opgegroeid in Seoul, Zuid-Korea, besloot Esther Lee in Amsterdam verder te
gratis kaarten van tevoren
studeren bij Bob van Asperen. Inmiddels volgde ze masterclasses bij Gustav
afhalen bij de festivalkassa
Leonhardt, Andrea Marcon, Ketil Haugsand en Masaaki Suzuki en speelt ze in
heel Europa en Azië. Naast een Franse Suite van Bach voert ze vandaag onder
meer fringe-informatie op p.41
meer een suite uit van Forqueray.
Muziektheater: Unheimliches Weh
Solisten: Kitty de Geus, Marisa Ammann, Erik Slik, Joep van Geffen
Leo van Doeselaar & Wyneke Jordans, piano à quatre mains
17.00-18.20 uur
regie: Caecilia Thunnissen; tekst: Renée van Marissing
Maliebaan 12
Hoewel Mendelssohn wel degelijk ook aspiraties had op muziektheatergebied,
bestelnummer 45
was dit het enige terrein waarop het succes hem niet kwam aanwaaien. Zijn
entr’acte-muziek bij toneelstukken, zoals Shakespeares A Midsummer Night’s
a € 25 / € 23 / € 15
Dream (zie ook vr 28 aug), werd goed ontvangen, maar zijn enige echte opera,
b € 22 / € 20 / € 12
Die Hochzeit des Camacho naar Cervantes’ Don Quixote, flopte in 1827. Andere
plannen voor opera’s kwamen in Mendelssohns korte leven niet meer van de
herhalingen op
grond. Met het Singspiel-genre waarin liederen en gesproken woord worden af-
za 5 sep 17.00 uur
gewisseld kon hij beter uit de voeten, al haalden die stukken doorgaans niet de
za 5 sep 20.00 uur
grote podia. Het kameroperaatje Die Heimkehr aus der Fremde over de terugkeer
zo 6 sep 13.00 uur
van een verloren zoon schreef Mendelssohn in 1829 voor de zilveren bruiloft van
zo 6 sep 17.00 uur
zijn ouders. Vocalisten in dit stuk, dat voor 120 genodigden, thuis in Berlijn werd
opgevoerd, waren behalve de componist zelf zijn twee zusters en een (onmuzi-
niet toegankelijk voor
kale) zwager, die niet meer dan één noot te zingen kreeg.
rolstoelgebruikers
Regisseur Caecilia Thunnissen werkte op basis van dit operaatje een nieuw,
onder meer op het Deense Festen geïnspireerd concept uit, waarin de in de
coproductie met tis theater
familieschoot teruggekeerde zoon de onderlinge verhoudingen flink op zijn
kop zet. De instrumentale begeleiding van dit in een passende huiselijke sfeer
met dank aan:
opgevoerde muziektheaterproductie op locatie is in handen van het pianoduo
lira fonds, sns reaal fonds,
Leo van Doeselaar en Wyneke Jordans als het jubilerende echtpaar.
fentener van vlissingen fonds
Spectacle coupé met muziek van
J.Chr. Bach, C.Ph.E. Bach, Leo en Haydn
Solisten: Sophie Gent, viool, Bojan Cicic, viool, Catherine Jones, cello
17.00 uur
Orkest van de Achttiende Eeuw / Frans Brüggen
Geertekerk
Zeldzame barokke cello’s en violen van Rugeri en Gagliano zijn voor jonge
bestelnummer 46
talenten onbereikbaar. Stichting Jumpstart Jr. brengt daar vandaag verandering
in met een bijzondere bruikleenregeling. Dit jaar zijn er drie gelukkigen: twee
a € 18 / € 17 / € 12
violisten en een celliste, die vandaag hun instrument feestelijk krijgen uitge-
b € 16 / € 15 / € 10
reikt. Samen met het Orkest van de Achttiende Eeuw soleren zij vervolgens in
delen uit concerten van onder meer Haydn en de broers Johann Christian en
i.s.m. stichting jumpstart jr.
Carl Philipp Emanuel Bach.
31
4 sep / vrijdag
4 sep / vrijdag
Orchestre des Champs-Elysées, Collegium Vocale &
Coro dell’Accademia Chigiana / Philippe Herreweghe
20.00 uur
Solisten: Laia Cortés, Maximilian Schmitt, Florian Boesch, Matthew Brook
Vredenburg Leidsche Rijn
Mendelssohn: Die erste Walpurgisnacht, Symfonie nr.3 ‘Schotse’
bestelnummer 47
Begin 1830 vertrok Mendelssohn naar Rome, waar hij zijn ouverture Die Hebri-
den voltooide en begon aan de Italiaanse Symfonie (zie di 1 sep, 20.00 uur).
a € 30 / € 28 / € 15
Ondertussen werkte hij aan de opzet voor Die erste Walpurgisnacht, een
b € 27 / € 25 / € 12
cantate voor koor en orkest op tekst van Goethe waarin de heidense mei-
rituelen van een imaginair bergvolk worden verklankt. Goethe schreef aan
incl. parkeren en drankje
Mendelssohn, toen hij zijn plannen vernam: ‘Dit symbolische gedicht is in
essentie heel realistisch. Want steeds opnieuw zie je in de wereldgeschiedenis
19.00 uur
gebeuren dat iets wat oud is en eerbiedwaardig, wat zijn nut heeft bewezen
thea derks in gesprek
en houvast biedt, wordt geschoffeerd en onder druk gezet door nieuwlichterij
met philippe herreweghe
en zoniet vernietigd, er dan toch volkomen door wordt ingeperkt en vleugel-
lam gemaakt. De Middeleeuwen, een periode waarin de haat zulke reacties
ook daadwerkelijk uitlokte, worden hier treffend geportretteerd, en een vreug-
devol en waardig enthousiasme vlamt nog eenmaal op in al zijn pure gloed en
helderheid.’ Berlioz hoorde in 1843 de herziene versie van het stuk en schreef
in zijn memoires: ‘Je moet Mendelssohns muziek horen om te kunnen bevat-
ten wat een mogelijkheden dit gedicht een competent componist te bieden
heeft. Stemmen en instrumenten zijn volkomen geïntegreerd en met elkaar
verknoopt in de ogenschijnlijke chaos die het kenmerk is van de volmaakte
kunst.’
Narratio Quartet
22.30 uur
Beethoven: Strijkkwartet in F-groot op.135,
Ottone
tweede Finale voor kwartet op.130
bestelnummer 48
Het kortste, lichtvoetigste en meest klassieke van Beethovens late kwartet-
ten is zijn op.135. Dit kwartet, dat hij deels componeerde uit geldgebrek,
€ 18 / € 17 / € 12
deels ook omdat zijn uitgever Schlesinger zo aandrong, is het laatste dat hij
voltooide. Maar de uitgave vond pas plaats in september 1827, een half jaar
serie ludwig laat 5
na Beethovens dood. Op dit programma ook de Finale voor het strijkkwartet
op.30, dat de componist in 1826 schreef ter vervanging van het verguisde
oorspronkelijke slotdeel, de Grosse Fuge.
De violisten Johannes Leertouwer en Anneke van Haaften, de altvioliste
Sirkka-Liisa Kaakinen-Pilch en de celliste Viola de Hoog vormen het Narratio
Quartet, dat speciaal voor dit Festival de vijf late kwartetten van Beethoven op
historisch instrumentarium instudeerde. Dit concert is het vijfde en laatste in
de reeks Ludwig Laat.
32
5 sep / zaterdag
10.00-17.00 uur
Nationaal Museum van
Oude Muziek Markt
Speelklok tot Pierement
Instrumenten, bladmuziek, cd’s en meer
€ 5 / gratis voor vrienden
Zie vrijdag 4 september, 13.00 uur
11.00 uur
Juul en Frans Muller
Theater Kikker
Zomerschool / Hoe Frans was Engelse opera?
bestelnummer 49
Toen de Britse monarchie in 1660 werd hersteld en de nieuwe koning Charles II,
deels opgegroeid aan het hof van Louis XIV, terugkeerde naar Engeland, bleef
€ 5
het artistieke contact tussen beide hoven bestaan. Juul Muller, die Engelse
letterkunde doceerde en promoveerde op Purcells Dioclesian, buigt zich sa-
men met decorontwerper en theaterhistoricus Frans Muller over de vraag wat
precies de reikwijdte was van de Franse invloed op de Engelse, en dus ook
Purcells, operapraktijk.
11.00 uur
Arie Abbenes, beiaard
Domtoren
Mendelssohn en Haydn
gratis
Stadsbeiaardier Arie Abbenes speelt op het carillon van de Domtoren klavier-
sonates van Haydn, afgewisseld met Mendelssohns Lieder ohne Worte en een
beste luisterplaats: pandhof
Präludium. Klap op de vuurpijl van dit laatste beiaardconcert in het Festival
zijn twee delen uit de Italiaanse Symfonie van Mendelssohn, in een beiaard-
bewerking van Abbenes zelf.
13.00 uur
Edding-kwartet
Vredenburg Leeuwenbergh
Haydn: Strijkkwartetten op.76/1, 76/3; Beethoven: Strijkkwartet op.18/1
bestelnummer 50
In dit programma worden twee late kwartetten van Haydn uit zijn op.76
gecombineerd met een vroeg kwartet van Beethoven. Over dit op.18/1 was
€ 18 / € 17 / € 12
Haydn maar matig te spreken: hij miste de eigen signatuur van de jonge com-
ponist. Tegen de achtergrond van de enorme ontwikkeling die Beethoven nog
serie haydn-kwartetten 5
zou doormaken is dat op z’n minst een interessante observatie, vindt altviolist
Paul De Clerck. Met zijn Edding-kwartet wil hij graag dit veronachtzaamde
kwartet opnieuw de confrontatie laten aangaan met Haydns werk uit dezelfde
periode.
Het Edding-kwartet, naast De Clerck bestaande uit de violisten Baptiste Lopez
en Caroline Bayet en de celliste Ageet Zweistra, ontleent zijn naam aan de
Deense filosoof Søren Edding. Hij was een volgeling van de Franse encyclopedist
d'Alembert, die zich onder meer bezighield met de esthetica van Beethoven.
Dit is het laatste concert is een reeks van vijf met Haydns strijkkwartetten.
34
5 sep / zaterdag
Stephan Van Dyck, tenor & Boyan Vodenitcharov, fortepiano
15.00 uur
Haydn: Canzonettas
Geertekerk
Net als de Partsongs, (zie zaterdag 29 augustus, 22.30 uur) stammen de
bestelnummer 51
Canzonettas van Haydn uit zijn laatste levensjaren. Deze twaalf liederen
schreef hij tijdens zijn tweede Engelse reis in 1794-95. Zes ervan hebben een
a € 18 / € 17 / € 12
tekst van de dichteres Anne Hunter, voor wie de componist naar het schijnt
b € 16 / € 15 / € 10
warme gevoelens koesterde. De onderwerpen zijn typisch voor de vroege
Romantiek: behalve de liefde worden ook de dood, de eenzaamheid en de
natuur bezongen. Ook de toonzetting verschilt hemelsbreed van zijn vroege,
strofische Duitse liederen. Volgens tenor Stephan Van Dyck heeft dat alles te
maken met de vrije en vooruitstrevende sfeer in Londen: ‘Haydn was toen nog
steeds in dienst van de Esterházy’s’, zegt hij in het Tijdschrift Oude Muziek.
‘Maar in zijn canzonettas heeft hij zich echt kunnen bevrijden van de formele
muzikale conventies van het hof.’
Fabulous Fringe / Bravade Recorder Quartet
15.30 uur
La Serafina
Theater Kikker
La Serafina, La Claudia… Componisten droegen hun werk graag op aan
gratis kaarten van tevoren
knappe, invloedrijke dames. Wie ze waren? We weten het maar zelden. De
afhalen bij de festivalkassa
vier blokfluitistes van het Zweedse Bravade, actief sinds 2004, spelen enkele
van deze karakterstukken van de hand van Ruffo, Cantone en Mortaro, met
meer fringe-informatie op p.41
daarnaast liedbewerkingen van onder anderen De Rore en Lassus.
Harmonie Universelle / Florian Deuter
17.00 uur
Purcell: Pavanes, sonates, suites, grounds
Pieterskerk
Hoewel Henry Purcell al voor zijn tiende jaar een groot compositorisch talent
bestelnummer 52
aan de dag legde, was hij al jong belast met een veelheid aan taken aan het
hof, waaronder het beheer van de toetsinstrumenten en het kopiëren van
a € 18 / € 17 / € 12
blad muziek. Pas toen hij organistenposten aan Westminster Abbey en de
b € 16 / € 15 / € 10
Chapel Royal verwierf verdiende hij genoeg om te trouwen en begon hij gestaag
composities af te leveren. In 1683 verscheen een bundel Sonnata’s of III Parts,
opgedragen aan Charles II, voor twee viollins en continuo. De Ten sonata’s in
Four Parts ontstonden waarschijnlijk in dezelfde tijd, maar pas twee jaar na zijn
vroege dood in 1695 werden ze door zijn weduwe uitgegeven. Net als in veel
van zijn andere kamermuziek grijpt Purcell hier terug op de oude Engelse stijl
en behandelt hij zijn ‘basso continuo’ soms nog als een gelijkwaardige derde
stem. Een van de stukken in de tweede bundel is overigens helemaal geen so-
nate, maar een chaconne waarin hij alle registers van het variëren opentrekt.
Het vijfkoppige Harmonie Universelle onder leiding van de Duitse violist
Florian Deuter bestaat uit musici afkomstig uit Argentinië, Frankrijk, Canada en
Hongarije.
35
5 sep / zaterdag
17.00-18.20 uur
Maliebaan 12
Muziektheater: Unheimliches Weh
bestelnummer 53
Locatietheater, gebaseerd op Mendelssohns Die Heimkehr aus der Fremde.
Zie vrijdag 4 september, 17.00 uur.
a € 25 / € 23 / € 15
b € 22 / € 20 / € 12
20.00 uur
Amsterdam Baroque Orchestra / Ton Koopman
Vredenburg Leidsche Rijn
Haydn: Symfonieën nr.97, nr. 98, orgelconcert in D-groot
bestelnummer 54
Veel van de ruim honderd symfonieën van Haydn hebben een bijnaam. Soms
zijn ze genoemd naar de plek waar ze triomfen vierden, zoals de Londense
a € 30 / € 28 / € 15
symfonieën, soms ook naar een muzikale bijzonderheid – de ‘Symfonie met de
b € 27 / € 25 / € 12
paukenslag’ bijvoorbeeld.
[Dit programma is gewijzigd. In plaats van de Symfonie ‘La Poule’ klinkt nu
incl. parkeren en drankje
Symfonie nr.97.]
Symfonie nr. 98, met obligaat klavecimbel, beleefde zijn première in 1792 in
19.00 uur
Londen. Het orgelconcert in D-groot Hob.XVIII/2 voerde Haydn bij kerkdien-
thea derks in gesprek
sten in Wenen tussen de misdelen door zelf uit.
met ton koopman
Het spreekt vanzelf dat Ton Koopman in dit concert met zijn Amsterdam
Baroque Orchestra zelf soleert op orgel en klavecimbel.
20.00-21.20 uur
Maliebaan 12
Muziektheater: Unheimliches Weh
bestelnummer 55
Locatietheater, gebaseerd op Mendelssohns Die Heimkehr aus der Fremde.
Zie vrijdag 4 september, 17.00 uur.
a € 25 / € 23 / € 15
b € 22 / € 20 / € 12
22.30 uur
Hans Jörg Mammel, tenor & Arthur Schoonderwoerd, piano
Ottone
Mendelssohn en Zelter: Lieder ‘mit und ohne Worte’
bestelnummer 56
In dit concert wordt Mendelssohn met zijn leraar en grote inspirator samen-
gebracht. Deze Carl Friedrich Zelter leidde vanaf 1800 dertig jaar lang de
€ 18 / € 17 / € 12
Berlijnse Singakademie en besteedde structureel aandacht aan oudere gees-
telijke muziek, waaronder die van Bach. Zo maakte zijn pupil Mendelssohn
kennis met Bachs muziek en rijpte zijn plan om de toentertijd onspeelbaar
geachte Matthäus Passion te gaan uitvoeren. Dat Zelter na lang aarzelen toch
toestemde, heeft grote gevolgen gehad voor de Bach-revival.
In zijn liedcomposities was Zelter verrassend modern: in zijn eerst liedbundel
maakte hij gebruik van Goethes poëzie, wat een levenslange vriendschap tus-
sen beiden tot gevolg had. Ook hierin inspireerde Zelter Mendelssohn, die net
zo’n diepe bewondering voor de oude poëet koesterde.
Op dit programma staan ook liederen waarbij tenor Hans-Jörg Mammel er het
zwijgen toe doet: Lieder ohne Worte namelijk, romantische pianomuziek die als
het goed is, vertolkt door Arthur Schoonderwoerd alle woorden overbodig maakt.
36
6 sep / zondag
10.00-17.00 uur
Nationaal Museum van
Oude Muziek Markt
Speelklok tot Pierement
Instrumenten, bladmuziek, cd’s en meer
€ 5 / gratis voor vrienden
Zie vrijdag 4 september, 13.00 uur
11.00 uur
Jos van Immerseel, fortepiano
Theater Kikker
Haydn: Londense klaviersonates
bestelnummer 57
Net als zijn andere vroege kamermuziek beschouwde Haydn zijn klaviersona-
tes tot circa 1770 als luchtig vertier, en noemde ze daarom divertimenti. Het
€ 15 / € 14 / € 10
is verbijsterend wat een enorme ontwikkeling Haydn daarna in dit genre heeft
doorgemaakt, met als eindpunt de drie Londense sonates die in dit concert
op het programma staan. Van de circa zestig overgeleverde klaviersonates is
het overgrote deel nog voor klavecimbel gecomponeerd, maar na 1780 is de
fortepiano alomtegenwoordig. Niet alleen worden de vroege werken vanaf
dat moment ook op dit instrument uitgevoerd, in de vers gecomponeerde
klavier sonates is alles toegesneden op de nieuwe technische mogelijkheden
van zowel de piano’s als de uitvoerders. Haydn componeerde zijn Sonates
Hob.XVI/50-52 in 1794-1795 speciaal voor de Engelse fortepiano, met een
groter klavier dan de Weense en ook een rijkere, sonore klank. De extraverte
stukken zijn opgedragen aan Thérèse Jansen, een Londense pianiste die be-
kend stond om haar brille en virtuositeit.
Jos van Immerseel heeft als klavierspeler en als dirigent van Anima Eterna een
enorme staat van dienst. Hij is een van de historisch georiënteerde musici die
zich het verst in de 19de en zelfs vroege 20ste eeuw heeft begeven, met uitvoe-
ringen en opnamen van onder anderen Tsjaikovski, Saint-Saëns en Poulenc.
Orkest van de Achttiende Eeuw &
Kindervoorstelling
Nederlands Kamerkoor / Frans Brüggen
Solisten: Johannette Zomer, Marcel Beekman, David Wilson-Johnson;
13.00 uur
verteller: Porgy Franssen
Vredenburg Leidsche Rijn
Haydn: Die Schöpfung – bewerking voor kinderen
bestelnummer 58
Geïnspireerd door Händels oratoria, waarmee hij in Londen kennismaakte,
componeerde Haydn in de laatste jaren van de 18de eeuw zijn befaamde Die
€ 10
Schöpfung. Ware programmamuziek, die niet alleen het publiek van toen,
€ 5 t/m 15 jaar
maar ook nog dat van nu met gemak kan meeslepen. Schrijver en regisseur
Ger Thijs bewerkte het oratorium vanaf de chaos in den beginne tot de schep-
incl. parkeren
ping van het licht voor een jong publiek. Het verhaal wordt verteld door acteur
Porgy Franssen, die als duivel de strijd aanbindt met God in de persoon van
dirigent Frans Brüggen. Die uiteraard met behulp van het Orkest van de Acht-
tiende Eeuw en het Nederlands Kamerkoor overwint.
38
6 sep / zondag
13.00-14.20 uur
Muziektheater: Unheimliches Weh
Maliebaan 12
Locatietheater, gebaseerd op Mendelssohns Die Heimkehr aus der Fremde.
bestelnummer 59
Zie vrijdag 4 september, 17.00 uur.
a € 25 / € 23 / € 15
b € 22 / € 20 / € 12
RIAS Kammerchor / Hans-Christoph Rademann
15.00 uur
Mendelssohn: Koorliederen, koraalmotet, psalmen
Geertekerk
'Lieder im Freien zu singen', zo omschreef Mendelssohn zelf zijn drie bundels
bestelnummer 60
op.41, 48 en 59 uit de jaren 1830-1843 met in totaal achttien wereldlijke liede-
ren voor vierstemmige gemengde koorbezetting. Om te zingen in de openlucht
a € 25 / € 23 / € 15
dus, een typisch Duits verschijnsel dat de amateuristische muziekbeoefening
b € 22 / € 20 / € 12
als vanzelfsprekend situeert in een gezonde omgeving van kruidige, voorjaars-
achtige boslucht, wandelschoenen en gesmeerde boterhammen in de rugzak.
Maar Mendelssohn vond niettemin de perfecte balans tussen toegankelijke
koorpartijen en hooggestemde romantische dichtkunst van onder meer Heine
en Goethe. De twee jaar na zijn vroege dood in 1847 gepubliceerde Drei
Psalmen op.78 zijn dubbelkorig, net als het koraalmotet op.23/3 ‘Mitten wir
im Leben sind’ uit 1830.
Het RIAS Kammerchor heeft een breed repertoire, maar wijdt zich onder lei-
ding van zijn dirigent Hans-Christoph Rademann sinds twee jaar weer intensie-
ver aan oude muziek.
Fabulous Fringe / Concerto Antico
15.30 uur
Purcell, Händel: Triosonates
Theater Kikker
De serie Fabulous Fringe wordt dit jaar afgesloten door het Bulgaarse
gratis kaarten van tevoren
Concerto Antico. Zij zijn het ultieme bewijs dat ook het ‘nieuwe’ Europa prima
afhalen bij de festivalkassa
raad weet met oude muziek. Hun concert, gelieerd aan het Festivalthema,
omvat naast Purcell en Händel een suite van Locke en een vioolsonate van
meer fringe-informatie op p.41
Thomas Arne, gespeeld door Zefira Valova.
17.00-18.20 uur
Muziektheater: Unheimliches Weh
Maliebaan 12
Locatietheater, gebaseerd op Mendelssohns Die Heimkehr aus der Fremde.
bestelnummer 61
Zie vrijdag 4 september, 17.00 uur.
a € 25 / € 23 / € 15
b € 22 / € 20 / € 12
39
6 sep / zondag
17.00 uur
Carolyn Sampson, sopraan & Elizabeth Kenny, theorbe
Ottone
Purcell, Lawes, Locke: Songs
bestelnummer 62
Het genie van Purcell komt misschien wel het best tot zijn recht in de gewel-
dige hoeveelheid sololiederen die hij componeerde. Zijn vroegste repertoire
€ 18 / € 17 / € 12
bestaat net zoals dat van tijdgenoten Lawes en Locke uit zogenaamde dance
songs, de luchtige variant gebaseerd op menuetten en gavottes, het meer
declamatorische lied op de allemande. Al snel gaat hij ook gebruikmaken van
wat zou uitgroeien tot dé instrumentale en vocale succesformule uit de 17de
en 18de eeuw: de melodie met variaties op een zich steeds herhalende bas, uit
Italië overgewaaid als chaconne of passacaglia en in Engeland aangeduid als
ground. Ook da capo-achtige liederen met een terugkerend begin en meer-
delige cantatevormen zijn bij Purcell terug te vinden, maar altijd voorzien van
zijn onmiskenbaar eigen signatuur: adembenemend mooie melodieën met
een melancholieke ondertoon, gevat in hartverscheurende dissonanten. Zijn
illustere bijnaam Orpheus Brittanicus tooide de twee bundels waarin postuum
het merendeel van zijn liederen werd uitgeven.
Sopraan Carolyn Sampson is een performer die zich ook in een kleinschalige
setting als een vis in het water voelt, zo bleek bij eerdere Festivaloptredens.
Zij keert nu terug met luitiste Elisabeth Kenny om in een intiem recital een
eerbetoon te brengen aan jubilaris Heny Purcell en collega’s.
Slotconcert
La Risonanza / Fabio Bonizzoni
Solisten: Gabriele Hierdeis, Maria Grazia Schiavo, Gabriella Martellacci,
20.00 uur
Makoto Sakurada, Sergio Foresti
Vredenburg Leidsche Rijn
Händel: La Resurrezione
bestelnummer 63
Verbluffend: een jonge Duitse componist gaat begin 18de eeuw op zoek naar
wijsheid, geluk en fortuin in het verre Italië en realiseert binnen vier jaar al
a € 30 / € 28 / € 15
zijn doelen. De Romeinse elite, gedomineerd door puissant rijke mannen als
b € 27 / € 25 / € 12
kardinaal Ottoboni en markies Ruspoli, brengen hem succes en geld. Maar zijn
kennis vergaart hij helemaal op eigen kracht. ‘Händel schreef in die tijd zijn
incl. parkeren en drankje
beste, meest vernieuwende werken’, verklaart Fabio Bonizzoni, klavecinist en
ensembleleider van La Risonanza zonder omwegen. ‘Zijn allereerste oratorium
19.00 uur
La Resurrezione, handelend over de opstanding, sneed hij muzikaal perfect
thea derks in gesprek
toe op zijn gecultiveerde publiek. Je hoort de potentie en vitaliteit van een
met fabio bonizzoni
jong genie dat al zijn verbeeldingskracht in zijn muziek stopte.’ Geestelijke
oratoria stonden op het programma in de vastentijd, als geënsceneerde opera
tijdelijk te frivool werd geacht. Maar het muziekleven ging gewoon door, en
in de oratoria werd geen enkel theatraal aspect geschuwd. In La Resurrezione
maakt Lucifer het vanuit de hel de liefdevolle Maria Maddalena op aarde zeer
moeilijk, en dat zorgt voor de nodige spanningen, die Händel gloedvol vorm-
geeft. Hij pakt ook orkestraal flink uit met trompetten, want zijn opdrachtgever
Ruspoli wilde Ottoboni de loef afsteken, die drie dagen voor Pasen een orato-
rium van Alessandro Scarlatti presenteerde. Fabio Bonizzoni: ‘Een oratorium-
duel! Dat waren nog eens tijden...’
La Risonanza heeft zich de laatste jaren helemaal toegelegd op het werk uit
Händels Italiaanse periode. Een bejubelde serie van zeven cd’s, waarop alle
cantates staan met uitgebreide instrumentale begeleiding en steeds wisse-
lende vocale solisten, is bijna afgerond.
40
Festivalprogrammaboek
Tegen gereduceerd tarief voorintekenen op het bestelformulier
Het Festivalprogrammaboek is na zeven jaar terug en belooft opnieuw uw perfect companion te
worden. U vindt in dit circa 180 pagina’s tellende boek zeven grote achtergrondartikelen plus de
programma’s en toelichtingen van alle Festivalconcerten. Het boek bevat ook alle gegevens over de
gratis fringeconcerten en de standhouders op de Oude Muziek Markt.
Dit onmisbare hardcover boek heeft een thematische opzet en is voorzien van twee leeslinten
om u het laveren makkelijker te maken. De prijs is tijdens het Festival € 10, maar u betaalt een
gereduceerde voorintekenprijs van € 8 als u het boek tegelijk met uw kaartjes reserveert op het
bestelformulier. Met de toegestuurde voucher kunt u het Festivalprogrammaboek dan tijdens het
Festival op diverse plaatsen afhalen.
Met de komst van het Festivalprogrammaboek komen de losse programmaboekjes te vervallen. In
plaats daarvan is aan de zaal een overzicht van de uit te voeren werken plus de eventuele vocale
teksten te krijgen. Bezitters van een Festivalprogrammaboek krijgen die teksten gratis.
Gratis fringeconcerten
Naast het hoofdprogramma biedt het Festival Oude Muziek Utrecht dagelijks ook een ‘alternatief
circuit’ van gratis fringeconcerten, gegeven door jonge, bijna afgestuurde of beginnende profes-
sionele musici. Niet zelden doet het Festival in de fringe ideeën op voor ‘officiële’ optredens in
het volgende concertseizoen. De concerten vinden plaats in historische locaties verspreid over de
binnenstad en duren circa 45 minuten. Voor een aantal kleine locaties is het vanwege de beperkte
capaciteit noodzakelijk van tevoren gratis kaartjes af te halen (max. 2 p.p.) bij de Festivalkassa, ge-
vestigd in Theater Kikker. Dit kan alleen op de dag van het concert. Na afloop kunt u een vrijwillige
bijdrage doen. Het complete fringeprogramma wordt bekendgemaakt in het augustusnummer van
het Tijdschrift Oude Muziek. Ook in de pocketfolder met het Festivalprogramma die half augustus
beschikbaar is, staan alle fringeconcerten vermeld.
Een speciale serie is de Fabulous Fringe. Dagelijks treden om 15.30 uur in Theater Kikker (en twee
kerken) speciaal geselecteerde ensembles en solisten, eveneens gratis, aan. Voor zeven van de
tien concerten in deze serie geldt: het van te voren afhalen van kaartjes is verplicht.
Festivalcentrum Theater Kikker
Ganzenmarkt 14
Ook dit jaar is in Theater Kikker weer van alles te doen voor Festivalbezoekers. Naast de concert-
inleidingen en de Zomerschool, biedt het vrijwel elke middag een podium voor de (gratis) serie Fa-
bulous Fringe. Maandag 31 augustus staat Theater Kikker de hele dag in het teken van de baryton.
Tenslotte vindt u in Theater Kikker het laatste Festivalnieuws uit de pers, cd’s van Festival artiesten
en kunt u in het Festivalcafé op de eerste etage terecht voor een kop koffie of thee. Kaarten voor
alle activiteiten in het Festival kunt u natuurlijk bij de Festivalkassa op de begane grond verkrijgen.
Theater Kikker: hét Festivaltrefpunt voor musici en publiek.
41
Kaartverkoop
Schriftelijk bestellen
U kunt kaarten bestellen via het bestelformulier en betaalt dan met eenmalige machtiging. Per
bestelling wordt € 5 aan verzend- en administratiekosten in rekening gebracht. Na verzending van
de kaarten wordt het verschuldigde bedrag van uw rekening afgeschreven.
Bestellingen worden in volgorde van binnenkomst behandeld, waarbij Vrienden die € 60 of meer
doneren absolute voorrang hebben. Het kan enkele weken duren voor uw bestelling is verwerkt.
Bewaar de kaarten zorgvuldig. Eenmaal uitgegeven kaarten worden niet teruggenomen.
Online bestellen
Vanaf dinsdag 2 juni is het mogelijk om kaarten te kopen via www.oudemuziek.nl. Wanneer u
online kaarten wilt bestellen maakt u een persoonlijke account aan, waarna u van een inlognaam
en wachtwoord wordt voorzien. Betaling is mogelijk met machtiging en iDeal. De kaarten worden
u binnen enkele weken toegestuurd.
Let op: als u Vriend bent kunt u een week eerder bestellen dan niet-Vrienden. Om van dit voor-
recht gebruik te maken zult u dit jaar nog schriftelijk moeten bestellen.
Openingstijden kassa en reserveringslijn
Tijdens het Festival kunt u uw kaarten kopen bij de Festivalkassa of telefonisch reserveren.
De kassa is gevestigd in Theater Kikker, Ganzenmarkt 14.
ma 24 t/m do 27 augustus van 10.00 tot 15.00 uur; tijdens het Festival dagelijks van 10.00 tot
18.00 uur; reserveringslijn: 030 23 29 010
Let op: u kunt uw kaarten tot twee uur voor het begin van het concert afhalen bij de Festival-
kassa. Daarna kunt u uitsluitend terecht op de concertlocatie, die een half uur voor aanvang open
gaat. Vanaf een kwartier voor aanvang kunnen niet-afgehaalde kaarten in de verkoop gaan.
Reductie
Met de Vriendenpas kunt u kaarten kopen tegen gereduceerd tarief. De korting geldt voor
maximaal twee personen per concert. Bestelt u meer dan twee kaarten met Vriendenkorting,
vermeld dan ook de naam van de andere Vriend voor wie u bestelt. Houders van een CJP,
studentenkaart of U-pas komen in aanmerking voor een extra laag tarief.
Rangen en placering
In een aantal locaties zijn de plaatsen ingedeeld in twee rangen. Rang A biedt plaatsen met het
beste zicht op de musici, rang B biedt de wat minder gunstige plaatsen. Bij de meeste concerten
worden de plaatsen op vak, rij en stoel verkocht; bij lezingen en een aantal concerten is er vrije
plaatskeuze. Dit staat uiteraard altijd vermeld op uw toegangskaart.
Toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers
Niet alle locaties zijn even toegankelijk voor rolstoelgebruikers. De ervaring leert dat mogelijke proble-
men doorgaans verholpen kunnen worden. Geeft u rolstoelgebruik a.u.b. aan op het bestelformulier.
Duur van de concerten
Alle concerten duren een uur. De concerten van 20.00 uur eindigen doorgaans vóór 22.00 uur.
Afwijkende eindtijden staan vermeld bij het betreffende concert.
Uitverkochte concerten
Het is mogelijk dat concerten al voor het begin van het Festival zijn uitverkocht. Uitverkochte con-
certen staan op www.oudemuziek.nl/kaartverkoop en worden bij de Festivalkassa aangegeven.
42
Vriend worden
Al voor € 30 per jaar bent u donateur van de Stichting Vrienden Oude Muziek. U krijgt dan de Vrien-
denpas 2009, die korting geeft op alle concerten in het Festival Oude Muziek Utrecht plus die in het
seizoen oudemuziek 09/10. Maar er zijn nog meer voordelen verbonden aan het donateurschap: vier
keer per jaar gratis het Tijdschrift Oude Muziek bijvoorbeeld. Wilt u meer weten over de verschillende
donateurstarieven en de daarbij behorende privileges? Kijk dan op www.oudemuziek.nl/vrienden. Wilt
u kaarten bestellen en meteen ook donateur worden? Geef dan op de voorkant van het bestelformu-
lier het gekozen donatietarief aan en vul verder de kolom ‘Vrienden’ in. Donateurs van de Stichting
Vrienden Oude Muziek die € 60 of meer betalen krijgen bij de verwerking absolute voorrang.
Blijf op de hoogte
Bent u geen Vriend, maar wilt u voortaan wel automatisch de seizoensbrochure en het
Festivalprogramma thuisgestuurd krijgen? Meldt u zich dan telefonisch of per e-mail aan
(t. 030 23 29 000, info@oudemuziek.nl). Op onze website www.oudemuziek.nl kunt u zich
bovendien inschrijven voor de maandelijkse digitale nieuwsbrief.
Buitenlandse bezoekers
Bestelt u vanuit het buitenland en hebt u geen Nederlandse bankrekening, dan worden kaarten
voor u gereserveerd. Na verwerking van uw bestelling krijgt u hiervan een bevestiging. Uw
kaarten kunt u afhalen en betalen aan de Festivalkassa in Theater Kikker.
Festival Oude Muziek Utrecht 2009 / 28ste editie
Het Festival is een productie van de Organisatie Oude Muziek
bestuur Organisatie Oude Muziek
i.s.m. Vredenburg Utrecht, Instituto Cervantes, Nationaal
voorzitter: mevr. P.C. Lodders-Elfferich
Museum van Speelklok tot Pierement en Stichting Vrienden
penningmeester: J.H. van der Tol RA
Oude Muziek; Radio 4 en AVRO zijn mediapartners van het
leden: J. Hillmann, mevr. N.E.G. Ris,
Festival Oude Muziek Utrecht.
mevr. M.J. Sanders-ten Holte, mevr. B.E. Vucht Tijssen
met dank aan: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Weten-
bestuur Vrienden Oude Muziek:
schap, Gemeente Utrecht, Provincie Utrecht, Vrede van
voorzitter: P.A.R. Rijnders
Utrecht, De Bijloke in Gent, Stichting Jumpstart Jr., K.F. Hein
penningmeester: J.H. van der Tol
Fonds, Lira Fonds, SNS Reaal Fonds, Fentener van Vlissingen
leden: J.H.A. Tromp en D. Hoek
Fonds, Orkest van de Achttiende Eeuw, Sieuwert Verster en
beschermheer: Herman van Veen
Frans Brüggen, RASA Wereldculturencentrum, Theater Kikker,
Utrechts Centrum voor de Kunsten, Utrechts Klokkenluiders
uitgever:
Gilde, Utrechtse Klokkenspel Vereniging; Henk Klop klave-
Organisatie Oude Muziek
cimbels & orgels en Jan Kalsbeek Klavecimbels; beheerders,
Postbus 19267
kosters en medewerkers van de genoemde instellingen en
3501 DG Utrecht
van alle Festivallocaties.
t. 030 232 9000
De organisatie bedankt vooral alle vrijwilligers die zich
f. 030 232 9001
inzetten voor het Festival Oude Muziek Utrecht.
info@oudemuziek.nl
www.oudemuziek.nl
Organisatie Oude Muziek
directie: Xavier Vandamme
redactie: Jolande van der Klis
programmering Festival 2009: Jan Van den Bossche
omslag: Marco Borggreve en Hans van der Woerd
artistiek assistent: Albert Edelman
foto’s: Marco Borggreve
productie: Tamar Brüggemann
lay-out: Hilde Wolters
productie-assistentie: Cato Ootes, Ingeborg Felperlaan,
druk: Thieme MediaCenter Nijmegen
Go Bruêns en Brigitte Nuchelmans
hoofdredacteur publicaties: Jolande van der Klis
DTP: Hilde Wolters
financiën: Frank Rijnders
kaartverkoop: Wilmer de Jong, Marijse Poutsma-van Dijken,
Julia Zoet, Krista de Jong, Floor Groeneveld en Anne Boeschoten
bureau: Marijse Poutsma-van Dijken
festivalstemmers: Eduard Bos en Edwin Beunk
Festivalbrochure © Utrecht, 2009
Voor actuele informatie: www.oudemuziek.nl
43
P
6
14
P
P
1
13
5
8
10
P
2
11
9
12
P
P
7
15
3
4
P
1
Theater Kikker, Ganzenmarkt 14
Routebeschrijving Vredenburg Leidsche Rijn, J.C. Verthorenpad 100
Festivalkassa en Festivalcafé
2
Domkerk & Domtoren, Domplein
fiets: volg vanuit het centrum de Vleutenseweg. Bij de Douwe
3
Doopsgezinde Kerk, Oudegracht 270
Egberts-fabriek gaat u de brug over het Amsterdam-Rijnkanaal
4
Geertekerk, Geertekerkhof 22
over. Na de brug gaat u voorbij de bushalte links de fietshelling
5
Instituto Cervantes, Domplein 3
af en arriveert u bij de zaal.
6
Jacobikerk, St.-Jacobsstraat 171
7
Lutherse Kerk, Hamburgerstraat 9
bussen: vanaf het Centraal Station Utrecht rijdt de bus in 10
8
Maliebaan 12
minuten naar Vredenburg Leidsche Rijn. De lijnen 28 (Vleuten
9
Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement, Steenweg 6
Station), 39 (Maarssen Station) en 26 (Vleuterweide) stoppen
10 Ottone, Kromme Nieuwegracht 62
met een frequentie van zes bussen per uur praktisch voor de
11 Pandhof, ingang Domplein
deur (halte Vredenburg Leidsche Rijn, 1 zone). Ook vanaf de
12 Park Lepelenburg
stations Maarssen (lijn 39) en Terwijde (lijn 26) bereikt u met
13 Pieterskerk, Pieterskerkhof 3
de bus gemakkelijk de zaal.
14 Sint Augustinuskerk, Oudegracht 69
15 Vredenburg Leeuwenbergh, Servaasbolwerk 1a
auto: vanaf A2: afslag Muziektheater (7). Volg vanaf dit punt de
P
betaald parkeren
borden Muziektheater Vredenburg. Gratis parkeren.
Informatie over werkzaamheden: www.utrecht.nl/bereikbaar
taxi: Prestige Taxicentrale biedt Festivalbezoekers
20% korting, of een vaste gereduceerde ritprijs
van € 12,50 tussen Centraal Station en Vredenburg
Leidsche Rijn, t. 030 287 5050
44
Danielle de Niese
EEN HEEL JAAR
OUDE MUZIEK
IN VREDENBURG
De Nederlandse Bachvereniging
Il Giardino Armonico
Concerto Copenhagen
Danielle de Niese
Cappella della Pietà de’ Turchini
Raquel Andueza
& Jesús Fernández Baena
Qvinta Essençia
L’Armonia Sonora
Le Jardin Secret
Frans Brüggen
en vele anderen
VOOR HET
COMPLETE AANBOD:
Vredenburg.nl
VDB004-04 Adv VB Oude Muziek 2304.indd 1
23-04-2009 11:58:43
25 CONCERTEN
INTERNAT. WEDSTRIJDEN
ORGEL & ENSEMBLES
31.07 /—> 09.08 2009
TICKETS
& INFO MAfestival.be
met steun
van de
vlaamse
overheid
