���Tasavvuf Ve G��n��l E��itimi���
Kitap
Vedat Ali TOK
Bir Tasavvuf Kitabı
“Tasavvuf ve Gönül
Eğitimi”
G eçen yıl kurulan Nasihat Yayınları 9. kitabına
da imzasını attı. Doç. Dr. Kadir Özköse’nin
“Tasavvuf ve Gönül Eğitimi” isimli kitabı Nasihat Ya-
yınlarından çıkıp (Şubat 2007) güzel bir kapak kom-
pozisyonuyla birlikte okurları ile buluştu.
Yazar, daha önce Somuncu Baba Dergisi başta
olmak üzere çeşitli dergilerde yayınladığı yazılarının
yanı sıra eserdeki insicamı tamamlamak üzere yeni
yazılarını da ekleyerek oluşturmuş eserini. Kitapta
tasavvufî eğitimin temel esasları, tasavvuf ilminin ko-
nusu, gayesi, metodu ile tekke eğitimi, amelî tasavvuf
ve tasavvufî ahlâkın işleyişi üzerinde duruluyor. Ta-
savvuf ve Gönül Eğitimi’nde dikkatimizi çeken husus-
lardan birisi, kitabın terimlere boğulmamış olmasıydı.
Tasavvufî meselelere her seviyedeki okuyucunun ra-
hatlıkla anlayabileceği bir üslupla yaklaşılmış.
Tasavvuf ve Gönül Eğitimi’nde yer alan konular
ve bölüm başlıkları şöyle: Tasavvufî eğitimin temel
esasları, tasavvuf ilminin konusu, tasavvuf ilminin
gayesi, tasavvuf ilminin metodu, seyru sülûk eğitimi,
tehzîb-i ahlâk, tasavvufî ahlâk, mükemmellik arayışı,
gönül eğitimi, küllî iradeye tam teslimiyet, tasfiye-i
kalb, tezkiye-i nefs, edebe riayet, Hakk’a vuslat, ru-
hanî hayat, ilm-i batın, ilm-i ledün, fakr duygusu, zü-
hdî yaşam, evrad ve ezkâra riayet etmek, hizmeti şiar
edinmek, seyahatle yoğrulmak, keramete aldanma-
mak, ilâhî aşkı tatmak, tevhid bilincine sahip olmak,
insan-ı kâmil olabilmek, gönül tabipleri. Yazar bütün
70
Somuncu Baba
bu konularla hedef okuyucusu-
Tasavvuf, kişinin kendini ger-
tan, günlük hayattan, yaşadığı
na tasavvufî meselelerde bilgi
çekleştirme sürecinde, belirli bir
memleketin siyasetinden uzak
veriyor.
metot çerçevesinde bireye yol
değil; bilakis bunların odağın-
gösterme sistemidir. (s. 4)
dadır. Yazar, bu kritik durumu
Kitapta her bölüm birbirin-
kitabının değişik bölümlerinde
den müstakil görünse de aslın-
Tasavvuf, kalpte pencereler aç-
ele alıyor ve buhran içinde bu-
da bunların bir bütünü tamam-
mak ve onu aydınlatmaktır. (s. 5)
lunan insanlığın, buhran sebep-
layan parçalar şeklinde olduğu
Tasavvuf ilminin gayesi, ay-
lerini de İslâm’dan ve tasavvuf-
anlaşılıyor. Bölümler hâlinde ve
rılıktan sonra Gerçek Sevgili’ye
tan uzaklaşmaya bağlıyor: “Gü-
muhtemelen farklı zamanlarda
ulaşmaktır. (s. 8)
nümüz toplumlarının en büyük
yazılan bu tür eserlerin kitap
sıkıntısı insan krizidir. Cemiyetin
ve yazar açısından riskli tarafla-
Tasavvuf, Allah’ın ahlâkıyla
kokuşması bireylerin güvenden
rından biri bazı tariflerin tekrar
ahlâklanmayı gaye edinen, Müs-
yoksun oluşları, her türlü ah-
ediliyor olmasıdır. Çünkü özel-
lümanların eğitim ve terbiyesini
lâksızlık ve tefessühün yaygınlık
likle dergi okuyucularına hitap
kollayan, onları geliştiren bir
kazanması, ailelerin parçalan-
eden yazar, her konuda bazı
mekteptir. (s. 25)
maya yüz tutması, hile, aldat-
terimleri tekrar tarif etmek du-
ma ve göz boyamanın artması
rumundadır. Nitekim bu kitapta
Tasavvuf, ahlâktır. (s. 25)
hepimizi derinden sarsmaktadır.
da tarifi tekrar edilen terimler-
Tasavvuf, başından sonuna
Yaşadığımız kimlik bunalımı de-
den biri tasavvuf olmuştur; fa-
kadar iki şeyden ibarettir: Biri La
ğerler eğitimini gündeme taşı-
kat yazar her bölümde değişik
ilahe il al ah ile Cenab-ı Hakk’a
maktadır. Millet olarak bir süre-
âlimlerin tasavvufla ilgili yaptığı
terakk, diğeri ise Muhammedu’r-
dir ahlâkı, dinden ve diyanetten
çeşitli tarifleri vermek suretiyle
Rasulul ah ile içerisinde bulundu-
soyutlayarak yeni bir toplum
eserini monotonluktan kurtar-
ğumuz âleme tenezzüldür. (s. 43)
inşasının imkânsızlığını tecrübe
mıştır. Tabii ki burada tasavvuf
ettik. Kültür, örf ve âdetlerimizi,
gibi çok geniş bir konunun ele
Tasavvuf, takdîr-i ilâhîye sabır, İslâm ve tasavvuf deneyiminden
alınması, zengin tariflerin do-
Allah’tan gelene rıza ile çöller ve
soyutlamak mümkün değildir.
ğuşuna da zemin hazırlamıştır
yollar aşmaktır. (s. 45)
Hâlen kullandığımız deyimlerin,
denilebilir.
Tasavvuf, dünyanın süsünden
benimsediğimiz örf ve âdetlerin
Tasavvuf
ve
Gönül
yüz çevirmek, insanların mey-
birçoğu tasavvufî kimliğin ürü-
Eğitimi’nde tasavvufla ilgili yapı-
lettiği geçici lezzetlerden korun-
nüdür.” (s. 28)
lan çok çeşitli tariflerden kısa ve
mak, halk ile beraber, Hakk’a
Tasavvufî meselelere ilgi du-
akılda kalıcı özelliği bulunanları
yönelmektir. (s. 64)
yanlar ve bu hususla ilgili bil-
Somuncu Baba dergisi okuyu-
Tasavvuf düşüncesinde fakr
gisini artırmak isteyenler için
cuları ile paylaşmak gerektiğine
Allah’a muhtaçlık hissidir. Ne
kitabın sonunda önemli bir de
inanarak birkaçını vermek isti-
kadar zenginlik içinde olursak
kaynakça sunulmuş.
yorum.
olalım Allah’tan müstağni olma-
Tasavvuf ve Gönül Eğitimi,
Tasavvuf, dinin özünü bireyin
maktır. (s. 66)
Doç. Dr. Kadir Özköse’nin, bi-
iç dünyasında yaşanır hâle getir-
Günümüzde en çok tartışı-
yografisinden
öğrendiğimize
me faaliyetidir. (önsöz)
lan noktalardan birinin tasavvuf
göre, akademik alanda uzmanı
Tasavvufta amaç; terbiye yo-
eğitimi almış kişilerin gündelik
bulunduğu bir sahada, tasavvuf
luyla kişinin fıtratını korumak ve
hayattan uzak ve dünya ile ilgi-
sahasında, yazılmış, anlaşılır,
onu güzelliklerle bezemektir. (s. lerinin kesik oluşudur. Oysa işin
günümüz okuyucusuna hitap
2-3)
özü farklıdır. Mutasavvıf halk-
edebilen, sade bir eser.
Nisan / 2007
7
